cw._nr_4
Różnice
Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.
| Nowa wersja | Poprzednia wersja | ||
| cw._nr_4 [2025-03-21 18:09] – utworzono ts | cw._nr_4 [2026-10-12 07:33] (aktualna) – [4. Opis eksperymentu] ts-admin-lab | ||
|---|---|---|---|
| Linia 13: | Linia 13: | ||
| * Prawo Gay-Lussaca | * Prawo Gay-Lussaca | ||
| * Prawo (hipoteza) Avogadra | * Prawo (hipoteza) Avogadra | ||
| - | * Temperatura | + | * Temperatura |
| Linia 21: | Linia 21: | ||
| Gazem doskonałym nazywa się gaz, który nie podlega przy zmianie temperatury i ciśnienia takim przemianom jak skraplanie ani nie podlega reakcjom chemicznym. Gaz doskonały zasadniczo nie istnieje, ale w praktyce wszystkie gazy, które są dostatecznie rozrzedzone (gęstość ich jest przynajmniej kilkaset razy mniejsza niż cieczy) a temperatura jest wyższa niż temperatura skraplania przy danym ciśnieniu, możemy traktować jako gazy doskonałe. Oznacza to też, że podlegają one prawom opisanym niżej. | Gazem doskonałym nazywa się gaz, który nie podlega przy zmianie temperatury i ciśnienia takim przemianom jak skraplanie ani nie podlega reakcjom chemicznym. Gaz doskonały zasadniczo nie istnieje, ale w praktyce wszystkie gazy, które są dostatecznie rozrzedzone (gęstość ich jest przynajmniej kilkaset razy mniejsza niż cieczy) a temperatura jest wyższa niż temperatura skraplania przy danym ciśnieniu, możemy traktować jako gazy doskonałe. Oznacza to też, że podlegają one prawom opisanym niżej. | ||
| - | W połowie XVII w. odkryto , że dla danej ilości dowolnego gazu **w danej temperaturze iloczyn ciśnienia $p$ i objętości $V$ jest stały** lub też inaczej ciśnienie gazu jest odwrotnie proporcjonalne do objętości: | + | W połowie XVII w. odkryto, że dla danej ilości dowolnego gazu **w danej temperaturze iloczyn ciśnienia $p$ i objętości $V$ jest stały** lub też inaczej ciśnienie gazu jest odwrotnie proporcjonalne do objętości: |
| $$ pV = \text{const}\ , \tag{4.1}$$ | $$ pV = \text{const}\ , \tag{4.1}$$ | ||
| Linia 32: | Linia 32: | ||
| Na przełomie XIII i XIX w., a więc znacznie później, dzięki pracom zapoczątkowanym przez francuskiego fizyka Jacques’a Charles’a i kontynuowanym przez także francuskiego uczonego Josepha Gay-Lussaca jeszcze dwa inne prawa: | Na przełomie XIII i XIX w., a więc znacznie później, dzięki pracom zapoczątkowanym przez francuskiego fizyka Jacques’a Charles’a i kontynuowanym przez także francuskiego uczonego Josepha Gay-Lussaca jeszcze dwa inne prawa: | ||
| - | * Prawo Charlesa | + | * Prawo Gay-Lusacca |
| - | * Prawo Gay-Lusacca | + | * Prawo Charlesa |
| Okazało się też, co było niezwykłe, że: | Okazało się też, co było niezwykłe, że: | ||
| - | * Ekstrapolowana linia na wykresie zależności objętości gazu od jego temperatury $V(T)$ wynikająca z prawa Charles' | + | * Ekstrapolowana linia na wykresie zależności objętości gazu od jego temperatury $V(T)$ wynikająca z prawa Gay-Lussaca |
| - | * Ekstrapolowana linia na wykresie $p(T)$ wynikająca z prawa Gay-Lussaca | + | * Ekstrapolowana linia na wykresie $p(T)$ wynikająca z prawa Charles' |
| Dochodzimy tu do ciekawego wniosku, że **istnieje najniższa możliwa temperatura**, | Dochodzimy tu do ciekawego wniosku, że **istnieje najniższa możliwa temperatura**, | ||
| Linia 60: | Linia 60: | ||
| ===== - Opis eksperymentu ===== | ===== - Opis eksperymentu ===== | ||
| - | W ćwiczeniu sprawdzimy, w jakim stopniu w warunkach dokładności pomiarów w studenckiej pracowni spełnione | + | W ćwiczeniu sprawdzimy, w jakim stopniu w warunkach dokładności pomiarów w studenckiej pracowni spełnione |
| Sprawdzenie będzie polegało na pomiarze ciśnienia powietrza zamkniętego w zbiorniku. Pomiar **zmian ciśnienia** względem początkowej wartości równej ciśnieniu atmosferycznemu $p_A$, dokonywany będzie za pomocą manometru wodnego (u-rurki) połączonego ze zbiornikiem. Gaz będzie podgrzewany, | Sprawdzenie będzie polegało na pomiarze ciśnienia powietrza zamkniętego w zbiorniku. Pomiar **zmian ciśnienia** względem początkowej wartości równej ciśnieniu atmosferycznemu $p_A$, dokonywany będzie za pomocą manometru wodnego (u-rurki) połączonego ze zbiornikiem. Gaz będzie podgrzewany, | ||
| Linia 82: | Linia 82: | ||
| **Opracowanie wyników** | **Opracowanie wyników** | ||
| - Obliczyć ciśnienie gazu w zbiorniku korzystając ze wzoru (4.6), wypełniając stosowną kolumnę tabeli 4.1. | - Obliczyć ciśnienie gazu w zbiorniku korzystając ze wzoru (4.6), wypełniając stosowną kolumnę tabeli 4.1. | ||
| - | - Obliczyć aparaturowy błąd $\delta p$ każdego pomiaru korzystając ze wzoru $$ \delta p = p \frac{\delta h}{h_2-h_1}\ . \tag{4.7}$$ Nie uwzględniamy tu niepewności pozostałych wielkości, traktując je jako nieporównywalnie mniejsze. | + | - Obliczyć aparaturowy błąd $\delta p$ każdego pomiaru korzystając ze wzoru: $$ \delta p = p \frac{\delta h}{h_2-h_1}\ . \tag{4.7}$$ Nie uwzględniamy tu niepewności pozostałych wielkości, traktując je jako nieporównywalnie mniejsze. |
| - Wykonać wykres zależności $p(T)$ nanosząc punkty pomiarowe z polem niepewności. | - Wykonać wykres zależności $p(T)$ nanosząc punkty pomiarowe z polem niepewności. | ||
| - Wykonać regresję liniową zależności (4.4) $y = ax + b$. | - Wykonać regresję liniową zależności (4.4) $y = ax + b$. | ||
| Linia 90: | Linia 90: | ||
| ^ Tabela 4.1. Dane z pomiarów | ^ Tabela 4.1. Dane z pomiarów | ||
| ^ (prawo Charlesa) | ^ (prawo Charlesa) | ||
| - | | $ p_A = \text{____}\ \mathrm{hPa} = \text{____}\ \mathrm{Pa} $ |||||| | + | | $ p_A = \text{\_\_\_}\ \mathrm{hPa} = \text{\_\_\_}\ \mathrm{Pa} $ |||||| |
| - | | $ \varrho = \text{___}\ \mathrm{kg/ | + | | $ \varrho = \text{\_\_\_}\ \mathrm{kg/ |
| | $ g = \text{9.8126}\ \mathrm{m/ | | $ g = \text{9.8126}\ \mathrm{m/ | ||
| - | | $ \delta h = \text{___}\ \mathrm{m} $ |||||| | + | | $ \delta h = \text{\_\_\_}\ \mathrm{m} $ |||||| |
| ^ ^^^ $x$ | ^ ^^^ $x$ | ||
| ^ | ^ | ||
| - | ^ Lp. ^ $\mathrm{[m]}$ | + | ^ Lp. ^ $\mathrm{[m]}$ |
| | 1 | | | | | | | | 1 | | | | | | | ||
| | 2 | | | | | | | | 2 | | | | | | | ||
| Linia 116: | Linia 116: | ||
| * **1. Opis ćwiczenia**. Należy krótko i zwięźle opisać ćwiczenie ze schematycznym rysunkiem układu pomiarowego. Nie powinno to zająć więcej niż pół strony A4. | * **1. Opis ćwiczenia**. Należy krótko i zwięźle opisać ćwiczenie ze schematycznym rysunkiem układu pomiarowego. Nie powinno to zająć więcej niż pół strony A4. | ||
| * **2. Opis wielkości mierzonych bezpośrednio i ich niepewności** (należy wskazać, jakie wielkości były mierzone bezpośrednio oraz jaka była dokładność (aparaturowa) tych pomiarów). | * **2. Opis wielkości mierzonych bezpośrednio i ich niepewności** (należy wskazać, jakie wielkości były mierzone bezpośrednio oraz jaka była dokładność (aparaturowa) tych pomiarów). | ||
| - | * **3. Tabela wyników**. Należy umieścić tabele podobne do tab. 3.1 i 3.2. | + | * **3. Tabela wyników**. Należy umieścić tabele podobne do tab. 4.1 i 4.2. |
| * **4. Regresja liniowa**. Należy zamieścić informację o tym, jak przeprowadzono regresję. Można ją przeprowadzić [[art-rach-niep-pogladowo|wg „tradycyjnej” metody]] lub przy użyciu innych narzędzi (kalkulator naukowy, arkusz kalkulacyjny, | * **4. Regresja liniowa**. Należy zamieścić informację o tym, jak przeprowadzono regresję. Można ją przeprowadzić [[art-rach-niep-pogladowo|wg „tradycyjnej” metody]] lub przy użyciu innych narzędzi (kalkulator naukowy, arkusz kalkulacyjny, | ||
| * **5. Wyniki końcowy**. | * **5. Wyniki końcowy**. | ||
cw._nr_4.1742576970.txt.gz · ostatnio zmienione: przez ts
