cw._nr_50._pochlanianie_swiatla
Różnice
Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.
| Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersja | |||
| cw._nr_50._pochlanianie_swiatla [2022-02-23 15:55] – ts | cw._nr_50._pochlanianie_swiatla [2022-02-23 15:56] (aktualna) – usunięto ts | ||
|---|---|---|---|
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| - | <!-- --- // | ||
| - | =====Ćw. nr 50. Pochłanianie światła ===== | ||
| - | <!-- cw._nr_50._pochlanianie_swiatla--> | ||
| - | |||
| - | ====- Cel ćwiczenia ==== | ||
| - | - Wyznaczenie zależności współczynnika absorpcji światła od długości fali (krzywej absorpcji) dla barwnych szkieł przy pomocy jednowiązkowego spektrofotometru fotoelektrycznego spekol. | ||
| - | |||
| - | ====- Zagadnienia teoretyczne ==== | ||
| - | - Absorpcja światła w dielektrykach. | ||
| - | - Prawo Lamberta-Beera. | ||
| - | - Pochłanianie światła w gazach. | ||
| - | - Budowa i zasada działania spektrofotometru Spekol. | ||
| - | |||
| - | ====- Zagadnienia elementarne ==== | ||
| - | |||
| - | ====- Metoda pomiaru | ||
| - | |||
| - | Absorpcją światła, czyli pochłanianiem, | ||
| - | |||
| - | Gdy przez warstwę $dx$ jednorodnego, | ||
| - | $$-d \phi = k \phi dx$$ | ||
| - | a więc | ||
| - | |||
| - | $$\frac{d \phi}{\phi} =- k dx\tag{50.1}$$ | ||
| - | gdzie $k$ - współczynnik absorpcji który jest wielkością charakteryzującą absorpcyjne własności ośrodka. | ||
| - | |||
| - | |||
| - | {{ Rys50_1.png? | ||
| - | |||
| - | |||
| - | <WRAP centeralign> | ||
| - | |||
| - | Jeżeli strumień światła przechodzi przez warstwę o skończonej grubości $l$ i zmienia się od wartości początkowej $\phi_o$ do wartości końcowej $\phi_l$, to całkując w tych granicach równanie różniczkowe (50.1) otrzymamy: | ||
| - | $$\ln \phi_l - \ln \phi_o =- k l\tag{50.2}$$ | ||
| - | czyli | ||
| - | $$\phi_l | ||
| - | |||
| - | Zależność tę nazywamy prawem Lamberta-Beera. Sens fizyczny współczynnika $k$ wynika bezpośrednio ze wzoru (50.3). | ||
| - | Dla $l = 1/k$ przyjmuje ono postać: | ||
| - | $$\phi_{l=\frac{1}{k}}=\frac{\phi_o}{ e}$$ | ||
| - | |||
| - | Zatem odwrotność współczynnika absorpcji określa taką drogę w ośrodku, po przejściu której strumień światła zmaleje $e$ razy ($e = 2, | ||
| - | W układzie współrzędnych półlogarytmicznych równanie (50.2) przedstawia linię prostą (rys. 50.2).Stosunek $\phi_l/ | ||
| - | |||
| - | |||
| - | {{ Rys50_2.png? | ||
| - | |||
| - | <WRAP centeralign> | ||
| - | |||
| - | Z równania (50.2) i rys. 50.2 wynika, że: | ||
| - | |||
| - | $$k = \tan \alpha =\frac{\Delta \ln \frac{\phi_l}{\phi_o}}{\Delta l}\tag{50.4}$$ | ||
| - | |||
| - | |||
| - | Pomiary pochłaniania światła mogą być obarczone błędami związanymi z odbiciem i rozproszeniem. Osłabienie strumienia światła spowodowane rozpraszaniem (ośrodki mętne) opisane jest zależnością eksponencjalną, | ||
| - | |||
| - | W ćwiczeniu, pomiary współczynnika pochłaniania światła przeprowadza się przy użyciu jedno wiązkowego spektrofotometru fotoelektrycznego Spekol (Rys. 50.3.). Źródło światła L zostaje odwzorowane za pośrednictwem kondensora K oraz zwierciadła Z na szczelinie wejściowej Sz1. Kolimator S1 kieruje dalej równoległą wiązkę promieniowania na siatkę dyfrakcyjną SD. Ugięta i rozszczepiona przez siatkę dyfrakcyjną wiązka promieni przechodzi przez drugi kolimator S2 i zostaje zogniskowana w płaszczyźnie szczeliny wyjściowej Sz2. Obracając siatkę dyfrakcyjną za pomocą bębna $R_\lambda$ dokonujemy wyboru długości fali światła padającego na szczelinę wyjściową z zakresu 360-750 nm. | ||
| - | |||
| - | Światło o wybranej długości fali przechodzi przez badaną próbkę A do detektora promieniowania D. Jest nim fotoogniwo selenowe o dużej czułości. Powstały prąd foto-elektryczny doprowadzany jest do wzmacniacza W i dalej do miernika M (na przedniej ścianie obudowy). Prąd ten jest miarą natężenia promieniowania wyjściowego(przechodzącego) w stosunku do natężenia promieniowania padającego (100%), jest więc współczynnikiem przepuszczalności próbki (transmisji). Skala transmisji podaje w procentach wartość stosunku $T=\phi_l / \phi_o$, gdy bez absorbenta strumień $\phi_o$ spowoduje pełne wychylenie wskazówki miernika (100%). | ||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | {{ Rys50_3.png? | ||
| - | |||
| - | <WRAP centeralign> | ||
| - | |||
| - | ====- Pomiary ==== | ||
| - | |||
| - | - Włączyć zasilacz Z do sieci na około 15 minut przed pomiarem. | ||
| - | - Przy pomocy śruby mikrometrycznej zmierzyć grubości jednobarwnych płytek szklanych (w kilku miejscach każdej płytki); wyznaczyć wartość średnią d grubości płytki. | ||
| - | - Na polecenie prowadzącego zajęcia, dokonać pomiarów grubości płytek z pozostałych jednobarwnych kompletów. | ||
| - | - Przesłonę szczeliny Sz2 ustawić za pomocą gałki w położeniu O (zamknięte). | ||
| - | - Ustawić wzmocnienie wzmacniacza W na maksimum, przekręcając pokrętło " | ||
| - | - Pokrętłem " | ||
| - | - Pokrętło " | ||
| - | - Bęben długości fal nastawić na 750 nm. | ||
| - | - Otworzyć przesłonę szczeliny Sz2 (przełączyć gałkę do położenia I). Następnie pokrętło " | ||
| - | - Włożyć pojedynczą, | ||
| - | - Wyniki zanotować w Tabeli 1, przy czym transmisję T zapisać w postaci ułamka właściwego. | ||
| - | - Wybrać, przy pomocy bębna, inne długości fal : 700nm, 620nm, 570nm, 500nm i 450nm, powtarzając każdorazowo czynności ujęte w punktach 9, 10 i 11. | ||
| - | - Na polecenie prowadzącego zajęcia, dokonać analogicznych pomiarów dla kolejnego zestawu płytek szklanych o innej barwie, powtarzając czynności z punktów 10, 11, 12. | ||
| - | |||
| - | |||
| - | **Tabela 50.1.** Zestawienie wyników transmisji $T$ wybranych długości fali λ [nm] oraz $\ln T$ dla zestawu płytek o barwie .......... i średniej grubości d = ........... | ||
| - | |||
| - | {| width=" | ||
| - | |- align=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | |- align=" | ||
| - | | $[\mbox{nm}]$ | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | | width=" | ||
| - | |- align=" | ||
| - | | 750||$\, | ||
| - | |- align=" | ||
| - | | 700||$\, | ||
| - | |- align=" | ||
| - | | 620||$\, | ||
| - | |- align=" | ||
| - | | 570||$\, | ||
| - | |- align=" | ||
| - | | 500||$\, | ||
| - | |- align=" | ||
| - | | 450||$\, | ||
| - | |} | ||
| - | |||
| - | ====- Opracowanie wyników ==== | ||
| - | |||
| - | - Wykonać wykresy $\ln T=f(l)$ dla każdego rodzaju absorbenta (zestawu jednobarwnych płytek szklanych). | ||
| - | - Na podstawie wykresów wyznaczyć współczynniki $k_{\lambda}$ zgodnie ze wzorem (50.4) i zestawić je w tabeli. | ||
| - | - Wykonać wykres zależności współczynnika od $k_{\lambda}$od długości fali k =f(λ) dla każdego zestawu jednobarwnych płytek szklanych. | ||
| - | - Oszacować błąd maksymalny (metodą różniczki zupełnej) współczynnika $k_{\lambda}$. Do obliczeń przyjmujemy wartości transmisji pojedynczej płytki i najgrubszej warstwy płytek, dla której pomiar mógł być wykonany. Za $\Delta T$ przyjąć 1/2 najmniejszej podziałki skali transmisji, zaś $\Delta l = n \Delta d$, gdzie $n$ - ilość płytek przy transmisji $T$, a $\Delta d$ - dokładność śruby mikrometrycznej. | ||
| - | |||
cw._nr_50._pochlanianie_swiatla.1645628143.txt.gz · ostatnio zmienione: przez ts
