cw._nr_9
Różnice
Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.
| Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersjaNowa wersja | Poprzednia wersja | ||
| cw._nr_9 [2025-03-18 17:01] – [4. Opis eksperymentu] ts | cw._nr_9 [2026-10-08 18:35] (aktualna) – [4.2. Opracowanie wyników] karolina | ||
|---|---|---|---|
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| ====== Ćw. nr 9. Opór hydrodynamiczny, | ====== Ćw. nr 9. Opór hydrodynamiczny, | ||
| - | |||
| - | ===== Zagadnienia ===== | ||
| - | |||
| - | * Przepływ laminarny i turbulentny | ||
| - | * Lepkość i współczynnik lepkości dynamicznej | ||
| - | * Liczba Reynoldsa jako kryterium określające rodzaj przepływu | ||
| - | * Opór hydrodynamiczny | ||
| ===== - Cel ćwiczenia | ===== - Cel ćwiczenia | ||
| - | * Eksperymentalne sprawdzenie prawa Poiseuille’a dla płynu przepływającego przez igłę iniekcyjną | + | * Eksperymentalne sprawdzenie prawa Poiseuille’a dla płynu przepływającego przez igłę iniekcyjną. |
| ===== - Zagadnienia ===== | ===== - Zagadnienia ===== | ||
| Linia 45: | Linia 38: | ||
| ==== - Przepływ laminarny płynu w okrągłych kanałach. Prawo Poiseuille’a ==== | ==== - Przepływ laminarny płynu w okrągłych kanałach. Prawo Poiseuille’a ==== | ||
| - | By wywołać przepływ cieczy (lub gazu) o niezerowej lepkości | + | By wywołać |
| $$ \dot{V} = \frac{V}{t} = \frac{1}{R}\Delta p\quad \mathrm{\left[ \frac{m^3}{s} = \frac{1}{ \frac{Pa}{m^3/ | $$ \dot{V} = \frac{V}{t} = \frac{1}{R}\Delta p\quad \mathrm{\left[ \frac{m^3}{s} = \frac{1}{ \frac{Pa}{m^3/ | ||
| - | gdzie $\Delta p$ jest różnicą ciśnienia na końcach | + | gdzie $\Delta p$ jest różnicą ciśnienia na końcach |
| - | Lepkość płynu powoduje, że w kanale (rurze) | + | Lepkość płynu powoduje, że w rurce najszybciej porusza się centralna jego część, a im bliżej ścianek tym warstwy płynu poruszają się wolniej. Biorąc pod uwagę definicję lepkości można wyprowadzić za pomocą rachunku całkowego wzór na opór $R$ odcinka $l$ okrągłego kanału o średnicy $d$: |
| $$ R = \frac{128\, \eta l}{\pi d^4}\quad \mathrm{ \left[ \frac{Pa\cdot s \cdot m }{m^4} = \frac{Pa}{m^3/ | $$ R = \frac{128\, \eta l}{\pi d^4}\quad \mathrm{ \left[ \frac{Pa\cdot s \cdot m }{m^4} = \frac{Pa}{m^3/ | ||
| Linia 62: | Linia 55: | ||
| W ćwiczeniu sprawdzimy, w jakim stopniu prawo Poiseuille’a jest adekwatne do konkretnego przypadku naszego układu doświadczalnego. Sprawdzona zostanie proporcjonalność przepływu do wymuszającego przepływ ciśnienia oraz czy wyznaczony opór hydrodynamiczny odpowiada teoretycznej wartości. | W ćwiczeniu sprawdzimy, w jakim stopniu prawo Poiseuille’a jest adekwatne do konkretnego przypadku naszego układu doświadczalnego. Sprawdzona zostanie proporcjonalność przepływu do wymuszającego przepływ ciśnienia oraz czy wyznaczony opór hydrodynamiczny odpowiada teoretycznej wartości. | ||
| | | ||
| - | Ciecz wypływać będzie przez **kapilarę | + | Ciecz (woda) |
| {{: | {{: | ||
| Linia 71: | Linia 64: | ||
| - | + | Różnica ciśnienia pomiędzy końcem igły (ciśnienie atmosferyczne) a początkiem (ciśnienie atmosferyczne plus ciśnienie słupa cieczy w **rurce pomiarowej** | |
| - | Różnica ciśnienia pomiędzy końcem igły (ciśnienie atmosferyczne) a początkiem (ciśnienie atmosferyczne plus ciśnienie słupa cieczy w **rurce pomiarowej**) $h$ jest ciśnieniem wymuszającym przepływ: | + | |
| $$\Delta p = \varrho g\, h\ , \tag{9.4}$$ | $$\Delta p = \varrho g\, h\ , \tag{9.4}$$ | ||
| Linia 78: | Linia 70: | ||
| gdzie $\varrho$ jest gęstością cieczy, | gdzie $\varrho$ jest gęstością cieczy, | ||
| - | : | + | : |
| Łącząc równania (9.2) i (9.4) otrzymujemy: | Łącząc równania (9.2) i (9.4) otrzymujemy: | ||
| Linia 100: | Linia 92: | ||
| **Sprawdzenie zależności (9.8) jest pierwszym z celów ćwiczenia**. Współczynnik proporcjonalności $a$ wyznaczymy eksperymentalnie, | **Sprawdzenie zależności (9.8) jest pierwszym z celów ćwiczenia**. Współczynnik proporcjonalności $a$ wyznaczymy eksperymentalnie, | ||
| - | $$ R = \frac{1}{a}\varrho g\ , \tag{9.9}$$ | + | $$ R = \frac{1}{a}\varrho g\ . \tag{9.9}$$ |
| Obliczymy także jego wartość „teoretyczną”, | Obliczymy także jego wartość „teoretyczną”, | ||
| Linia 108: | Linia 99: | ||
| **Porównanie opórów hydrodynamicznych, | **Porównanie opórów hydrodynamicznych, | ||
| - | Zadania do wykonania: | + | ==== 4.1. Przeprowadzenie pomiarów ==== |
| - Zapoznać się ze stanowiskiem. | - Zapoznać się ze stanowiskiem. | ||
| - | - :!: **Uwaga**. Igły są intencjonalnie stępione, aczkolwiek należy uważać na możliwość skaleczenia. | + | - Zapisać w tabeli pomiarowej objętość menzurki. |
| - | - Przeprowadzić pomiary wpisując dane do tabeli | + | - Upewnić się, że zawór po prawej stronie jest otwarty – w czasie wykonywania pomiarów ten zawór ma być cały czas otwarty. |
| - | - Wykonać wykres oraz dokonać regresji liniowej; obliczyć współczynnik kierunkowy $a$ i jego niepewność $\delta a$, a następnie opór hydrodynamiczny $R$ i $\delta R$: $$\delta R = R \frac{\delta a}{a}\ .$$ | + | - Ustawić zbiornik z wodą na możliwie najwyższym poziomie. |
| - | - Obliczyć $R_\mathrm{teoret}$ korzystając ze wzoru (9.9) oraz niepewność jego wartości ze wzoru: $$ \delta R_\mathrm{teoret} = R_\mathrm{teoret} \left( 4\frac{\delta d}{d} + \frac{\delta l}{l} \right)\ , \tag{9.10}$$ przyjmując, | + | - Otworzyć zawór wylotowy (znajdujący się z lewej strony) i zmierzyć stoperem czas napełniania menzurki; w międzyczasie odczytać wysokość słupa cieczy w rurce pomiarowej – dane zapisać w tabeli wg wzoru (Tab. 9.1). |
| + | - Zamknąć zawór wylotowy. | ||
| + | - Powtórzyć czynności 5-6 za każdym razem obniżając położenie zbiornika z wodą o około 3 cm. | ||
| + | |||
| + | :!: **Uwaga**. Igły są intencjonalnie stępione, aczkolwiek należy uważać na możliwość skaleczenia. | ||
| + | |||
| + | ==== 4.2. Opracowanie wyników ==== | ||
| + | - Na podstawie danych pomiarowych obliczyć objętościowe natężenie przepływu i uzupełnić odpowiednią kolumnę | ||
| + | - Wykonać wykres | ||
| + | - Obliczyć $R_\mathrm{teoret}$ korzystając ze wzoru (9.3) oraz niepewność jego wartości ze wzoru: $$ \delta R_\mathrm{teoret} = R_\mathrm{teoret} \left( 4\frac{\delta d}{d} + \frac{\delta l}{l} \right)\ , \tag{9.10}$$ przyjmując, | ||
| ^ Tabela 9.1. Dane z pomiarów | ^ Tabela 9.1. Dane z pomiarów | ||
| ^ $l = \text{42, | ^ $l = \text{42, | ||
| ^ $d = \text{0, | ^ $d = \text{0, | ||
| - | ^ $V = \text{10,0}\pm\text{0,1}\ \mathrm{ml} = \text{10,0}\pm\text{0,1}\cdot\!10^{-6}\ \mathrm{m^3}$ | + | ^ $V = \_\_\_\_\_ |
| ^ $g = \text{9, | ^ $g = \text{9, | ||
| ^ $\eta = \text{0, | ^ $\eta = \text{0, | ||
cw._nr_9.1742313683.txt.gz · ostatnio zmienione: przez ts
