Narzędzia użytkownika

Narzędzia witryny


cw.chf_04_elektrograwimetria

Różnice

Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.

Odnośnik do tego porównania

Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersja
Nowa wersja
Poprzednia wersja
cw.chf_04_elektrograwimetria [2026-11-12 14:20] – ts-admin-labcw.chf_04_elektrograwimetria [2026-11-12 14:29] (aktualna) – ts-admin-lab
Linia 11: Linia 11:
   * Pierwsze i drugie prawo Faradaya.   * Pierwsze i drugie prawo Faradaya.
  
-===== Wprowadzenie =====+===== - Wprowadzenie =====
  
-==== Elektroliza i procesy elektrodowe ====+==== - Elektroliza i procesy elektrodowe ====
  
 Elektroliza to proces wymuszania reakcji elektrochemicznych przez doprowadzenie energii elektrycznej z zewnętrznego źródła prądu stałego. W elektrolizerze katoda jest elektrodą ujemną, na której zachodzi redukcja, a anoda elektrodą dodatnią, na której zachodzi utlenianie. W roztworze prąd przenoszony jest przez jony; w obwodzie zewnętrznym – metalicznym przez elektrony. Elektroliza to proces wymuszania reakcji elektrochemicznych przez doprowadzenie energii elektrycznej z zewnętrznego źródła prądu stałego. W elektrolizerze katoda jest elektrodą ujemną, na której zachodzi redukcja, a anoda elektrodą dodatnią, na której zachodzi utlenianie. W roztworze prąd przenoszony jest przez jony; w obwodzie zewnętrznym – metalicznym przez elektrony.
Linia 32: Linia 32:
 W rzeczywistym roztworze, zawierającym również H₂SO₄ i NH₄NO₃, mogą zachodzić reakcje uboczne; dlatego równania te przedstawiają podstawowy mechanizm, a nie pełny bilans wszystkich możliwych procesów. W rzeczywistym roztworze, zawierającym również H₂SO₄ i NH₄NO₃, mogą zachodzić reakcje uboczne; dlatego równania te przedstawiają podstawowy mechanizm, a nie pełny bilans wszystkich możliwych procesów.
  
-==== Podstawy elektrograwimetrii ====+==== - Podstawy elektrograwimetrii ====
  
 Elektrograwimetria polega na ilościowym wydzieleniu oznaczanego składnika na elektrodzie, a następnie określeniu jego masy przez ważenie elektrody przed i po elektrolizie. Aby wynik był wiarygodny, osad powinien być trwały, zwarty, dobrze przylegający i możliwie wolny od zanieczyszczeń. Platyna pełni funkcję przewodzącego, względnie obojętnego podłoża, na którym osadza się miedź. Masa wydzielonej miedzi wynosi: Elektrograwimetria polega na ilościowym wydzieleniu oznaczanego składnika na elektrodzie, a następnie określeniu jego masy przez ważenie elektrody przed i po elektrolizie. Aby wynik był wiarygodny, osad powinien być trwały, zwarty, dobrze przylegający i możliwie wolny od zanieczyszczeń. Platyna pełni funkcję przewodzącego, względnie obojętnego podłoża, na którym osadza się miedź. Masa wydzielonej miedzi wynosi:
Linia 50: Linia 50:
 $M(\mathrm{Cu})=63{,}546\ \mathrm{g/mol}$. Jeśli objętość próbki nie została określona, należy podać masę miedzi w analizowanej porcji, bez wyznaczania stężenia. $M(\mathrm{Cu})=63{,}546\ \mathrm{g/mol}$. Jeśli objętość próbki nie została określona, należy podać masę miedzi w analizowanej porcji, bez wyznaczania stężenia.
  
-==== Prawa Faradaya ====+==== - Prawa Faradaya ====
  
 I prawo Faradaya pozwala wyznaczyć teoretyczną masę substancji wydzielonej na elektrodzie na podstawie ładunku elektrycznego przepływającego przez elektrolit. Wyprowadzenie wzoru dla miedzi rozpoczyna się od reakcji katodowej: I prawo Faradaya pozwala wyznaczyć teoretyczną masę substancji wydzielonej na elektrodzie na podstawie ładunku elektrycznego przepływającego przez elektrolit. Wyprowadzenie wzoru dla miedzi rozpoczyna się od reakcji katodowej:
Linia 80: Linia 80:
 Drugie prawo Faradaya mówi, że przy tym samym ładunku masy wydzielonych substancji są proporcjonalne do ich równoważników elektrochemicznych $M/z$, gdzie $z$ – liczba elektronów biorących udział w reakcji elektrodowej lub wartościowość jonu (w przypadku miedzi, $z=2$). Drugie prawo Faradaya mówi, że przy tym samym ładunku masy wydzielonych substancji są proporcjonalne do ich równoważników elektrochemicznych $M/z$, gdzie $z$ – liczba elektronów biorących udział w reakcji elektrodowej lub wartościowość jonu (w przypadku miedzi, $z=2$).
  
-==== Znaczenie warunków prowadzenia elektrolizy ====+==== - Znaczenie warunków prowadzenia elektrolizy ====
  
 Podwyższona temperatura i mieszanie ułatwiają transport jonów Cu²⁺ do katody. Dobór natężenia prądu wpływa na szybkość wydzielania oraz strukturę osadu; zbyt duża gęstość prądu może sprzyjać osadom słabo przylegającym i reakcjom ubocznym. Dodatek H₂SO₄ zapewnia kwaśne środowisko i zwiększa przewodnictwo roztworu. NH₄NO₃ dostarcza jonów NO₃⁻ mogących pełnić funkcję depolaryzatora katodowego, ogranicza niepożądane wydzielanie wodoru i poprawia warunki tworzenia osadu miedzi. Odbarwienie roztworu wskazuje na spadek stężenia niebieskich jonów Cu²⁺, ale samo w sobie nie dowodzi całkowitego zakończenia oznaczenia. Podwyższona temperatura i mieszanie ułatwiają transport jonów Cu²⁺ do katody. Dobór natężenia prądu wpływa na szybkość wydzielania oraz strukturę osadu; zbyt duża gęstość prądu może sprzyjać osadom słabo przylegającym i reakcjom ubocznym. Dodatek H₂SO₄ zapewnia kwaśne środowisko i zwiększa przewodnictwo roztworu. NH₄NO₃ dostarcza jonów NO₃⁻ mogących pełnić funkcję depolaryzatora katodowego, ogranicza niepożądane wydzielanie wodoru i poprawia warunki tworzenia osadu miedzi. Odbarwienie roztworu wskazuje na spadek stężenia niebieskich jonów Cu²⁺, ale samo w sobie nie dowodzi całkowitego zakończenia oznaczenia.
  
-===== Opis eksperymentu =====+===== - Opis eksperymentu =====
  
-==== Odczynniki ====+==== - Odczynniki ====
  
   * Badany roztwór CuSO₄ zawierający jony Cu²⁺.   * Badany roztwór CuSO₄ zawierający jony Cu²⁺.
Linia 94: Linia 94:
   * Woda destylowana – do przemywania elektrody.   * Woda destylowana – do przemywania elektrody.
  
-==== Aparatura i sprzęt laboratoryjny ====+==== - Aparatura i sprzęt laboratoryjny ====
  
   * Elektrolizer ze źródłem prądu stałego i regulacją natężenia.   * Elektrolizer ze źródłem prądu stałego i regulacją natężenia.
  
-{{:laboratorium:elektrolizer_wamed_ep5-1.png?600|Elektrolizer laboratoryjny WAMED EP5-1 – ilustrację należy przesłać do menedżera mediów}}+{{:cw-chf-elektrolizer.png?500|Elektrolizer laboratoryjny WAMED EP5-1}}\\ 
 +**Rys.** Elektrolizer laboratoryjny WAMED EP5-1.
  
   * Dwie elektrody platynowe (większa jako katoda).   * Dwie elektrody platynowe (większa jako katoda).
Linia 105: Linia 106:
   * Zlewka 250 cm³, tryskawka; wyposażenie do bezpiecznego ogrzewania roztworu.   * Zlewka 250 cm³, tryskawka; wyposażenie do bezpiecznego ogrzewania roztworu.
  
-==== Wykonanie ćwiczenia ====+==== - Wykonanie ćwiczenia ====
  
   - Czystą, suchą katodę platynową (większą elektrodę) zważyć z dokładnością do 0,0001 g. Zanotować $m_1$.   - Czystą, suchą katodę platynową (większą elektrodę) zważyć z dokładnością do 0,0001 g. Zanotować $m_1$.
Linia 119: Linia 120:
   - Po odnotowaniu wyniku usunąć osad Cu z elektrody przy użyciu stężonego HNO₃ wyłącznie pod dygestorium i pod nadzorem prowadzącego; następnie spłukać katodę wodą destylowaną i wysuszyć.   - Po odnotowaniu wyniku usunąć osad Cu z elektrody przy użyciu stężonego HNO₃ wyłącznie pod dygestorium i pod nadzorem prowadzącego; następnie spłukać katodę wodą destylowaną i wysuszyć.
  
-==== Bezpieczeństwo pracy ====+==== - Bezpieczeństwo pracy ====
  
   * Stężone H₂SO₄ i HNO₃ są silnie żrące; stosować fartuch, okulary i odpowiednie rękawice. Dodawanie kwasów i czyszczenie elektrody wykonywać zgodnie z instrukcją BHP prowadzącego.   * Stężone H₂SO₄ i HNO₃ są silnie żrące; stosować fartuch, okulary i odpowiednie rękawice. Dodawanie kwasów i czyszczenie elektrody wykonywać zgodnie z instrukcją BHP prowadzącego.
Linia 125: Linia 126:
   * Unikać rozpryskiwania gorącego elektrolitu, zwarcia elektrod i manipulowania przy elementach pod napięciem.   * Unikać rozpryskiwania gorącego elektrolitu, zwarcia elektrod i manipulowania przy elementach pod napięciem.
  
-===== Opracowanie wyników =====+===== - Opracowanie wyników =====
  
 **Tabela 1. Dane pomiarowe** **Tabela 1. Dane pomiarowe**
Linia 139: Linia 140:
 Obliczyć masę miedzi z różnicy ważeń. Jeżeli prowadzący podał objętość badanej porcji roztworu, obliczyć również $\gamma(\mathrm{Cu})$ i $c_m(\ce{Cu^{2+}})$. Wynik zapisać z jednostką i liczbą cyfr znaczących odpowiednią do dokładności pomiaru. Obliczyć masę miedzi z różnicy ważeń. Jeżeli prowadzący podał objętość badanej porcji roztworu, obliczyć również $\gamma(\mathrm{Cu})$ i $c_m(\ce{Cu^{2+}})$. Wynik zapisać z jednostką i liczbą cyfr znaczących odpowiednią do dokładności pomiaru.
  
-===== Sprawozdanie =====+===== - Sprawozdanie =====
  
   - Podać cel i krótko przedstawić podstawy elektrograwimetrii.   - Podać cel i krótko przedstawić podstawy elektrograwimetrii.
Linia 147: Linia 148:
   - Wskazać możliwe źródła błędów, np. niecałkowite wydzielenie, utrata osadu, niedosuszenie katody lub współosadzanie zanieczyszczeń.   - Wskazać możliwe źródła błędów, np. niecałkowite wydzielenie, utrata osadu, niedosuszenie katody lub współosadzanie zanieczyszczeń.
   - Sformułować wnioski dotyczące przebiegu i wyniku oznaczenia.   - Sformułować wnioski dotyczące przebiegu i wyniku oznaczenia.
 +
 +<wrap lo><wrap info>E. Dobruchowska (2026)</wrap></wrap>  
cw.chf_04_elektrograwimetria.1794489601.txt.gz · ostatnio zmienione: przez ts-admin-lab