cw.chf_04_elektrograwimetria
Różnice
Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.
| Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersjaNowa wersja | Poprzednia wersja | ||
| cw.chf_04_elektrograwimetria [2026-11-12 14:20] – ts-admin-lab | cw.chf_04_elektrograwimetria [2026-11-12 14:29] (aktualna) – ts-admin-lab | ||
|---|---|---|---|
| Linia 11: | Linia 11: | ||
| * Pierwsze i drugie prawo Faradaya. | * Pierwsze i drugie prawo Faradaya. | ||
| - | ===== Wprowadzenie ===== | + | ===== - Wprowadzenie ===== |
| - | ==== Elektroliza i procesy elektrodowe ==== | + | ==== - Elektroliza i procesy elektrodowe ==== |
| Elektroliza to proces wymuszania reakcji elektrochemicznych przez doprowadzenie energii elektrycznej z zewnętrznego źródła prądu stałego. W elektrolizerze katoda jest elektrodą ujemną, na której zachodzi redukcja, a anoda elektrodą dodatnią, na której zachodzi utlenianie. W roztworze prąd przenoszony jest przez jony; w obwodzie zewnętrznym – metalicznym przez elektrony. | Elektroliza to proces wymuszania reakcji elektrochemicznych przez doprowadzenie energii elektrycznej z zewnętrznego źródła prądu stałego. W elektrolizerze katoda jest elektrodą ujemną, na której zachodzi redukcja, a anoda elektrodą dodatnią, na której zachodzi utlenianie. W roztworze prąd przenoszony jest przez jony; w obwodzie zewnętrznym – metalicznym przez elektrony. | ||
| Linia 32: | Linia 32: | ||
| W rzeczywistym roztworze, zawierającym również H₂SO₄ i NH₄NO₃, mogą zachodzić reakcje uboczne; dlatego równania te przedstawiają podstawowy mechanizm, a nie pełny bilans wszystkich możliwych procesów. | W rzeczywistym roztworze, zawierającym również H₂SO₄ i NH₄NO₃, mogą zachodzić reakcje uboczne; dlatego równania te przedstawiają podstawowy mechanizm, a nie pełny bilans wszystkich możliwych procesów. | ||
| - | ==== Podstawy elektrograwimetrii ==== | + | ==== - Podstawy elektrograwimetrii ==== |
| Elektrograwimetria polega na ilościowym wydzieleniu oznaczanego składnika na elektrodzie, | Elektrograwimetria polega na ilościowym wydzieleniu oznaczanego składnika na elektrodzie, | ||
| Linia 50: | Linia 50: | ||
| $M(\mathrm{Cu})=63{, | $M(\mathrm{Cu})=63{, | ||
| - | ==== Prawa Faradaya ==== | + | ==== - Prawa Faradaya ==== |
| I prawo Faradaya pozwala wyznaczyć teoretyczną masę substancji wydzielonej na elektrodzie na podstawie ładunku elektrycznego przepływającego przez elektrolit. Wyprowadzenie wzoru dla miedzi rozpoczyna się od reakcji katodowej: | I prawo Faradaya pozwala wyznaczyć teoretyczną masę substancji wydzielonej na elektrodzie na podstawie ładunku elektrycznego przepływającego przez elektrolit. Wyprowadzenie wzoru dla miedzi rozpoczyna się od reakcji katodowej: | ||
| Linia 80: | Linia 80: | ||
| Drugie prawo Faradaya mówi, że przy tym samym ładunku masy wydzielonych substancji są proporcjonalne do ich równoważników elektrochemicznych $M/z$, gdzie $z$ – liczba elektronów biorących udział w reakcji elektrodowej lub wartościowość jonu (w przypadku miedzi, $z=2$). | Drugie prawo Faradaya mówi, że przy tym samym ładunku masy wydzielonych substancji są proporcjonalne do ich równoważników elektrochemicznych $M/z$, gdzie $z$ – liczba elektronów biorących udział w reakcji elektrodowej lub wartościowość jonu (w przypadku miedzi, $z=2$). | ||
| - | ==== Znaczenie warunków prowadzenia elektrolizy ==== | + | ==== - Znaczenie warunków prowadzenia elektrolizy ==== |
| Podwyższona temperatura i mieszanie ułatwiają transport jonów Cu²⁺ do katody. Dobór natężenia prądu wpływa na szybkość wydzielania oraz strukturę osadu; zbyt duża gęstość prądu może sprzyjać osadom słabo przylegającym i reakcjom ubocznym. Dodatek H₂SO₄ zapewnia kwaśne środowisko i zwiększa przewodnictwo roztworu. NH₄NO₃ dostarcza jonów NO₃⁻ mogących pełnić funkcję depolaryzatora katodowego, ogranicza niepożądane wydzielanie wodoru i poprawia warunki tworzenia osadu miedzi. Odbarwienie roztworu wskazuje na spadek stężenia niebieskich jonów Cu²⁺, ale samo w sobie nie dowodzi całkowitego zakończenia oznaczenia. | Podwyższona temperatura i mieszanie ułatwiają transport jonów Cu²⁺ do katody. Dobór natężenia prądu wpływa na szybkość wydzielania oraz strukturę osadu; zbyt duża gęstość prądu może sprzyjać osadom słabo przylegającym i reakcjom ubocznym. Dodatek H₂SO₄ zapewnia kwaśne środowisko i zwiększa przewodnictwo roztworu. NH₄NO₃ dostarcza jonów NO₃⁻ mogących pełnić funkcję depolaryzatora katodowego, ogranicza niepożądane wydzielanie wodoru i poprawia warunki tworzenia osadu miedzi. Odbarwienie roztworu wskazuje na spadek stężenia niebieskich jonów Cu²⁺, ale samo w sobie nie dowodzi całkowitego zakończenia oznaczenia. | ||
| - | ===== Opis eksperymentu ===== | + | ===== - Opis eksperymentu ===== |
| - | ==== Odczynniki ==== | + | ==== - Odczynniki ==== |
| * Badany roztwór CuSO₄ zawierający jony Cu²⁺. | * Badany roztwór CuSO₄ zawierający jony Cu²⁺. | ||
| Linia 94: | Linia 94: | ||
| * Woda destylowana – do przemywania elektrody. | * Woda destylowana – do przemywania elektrody. | ||
| - | ==== Aparatura i sprzęt laboratoryjny ==== | + | ==== - Aparatura i sprzęt laboratoryjny ==== |
| * Elektrolizer ze źródłem prądu stałego i regulacją natężenia. | * Elektrolizer ze źródłem prądu stałego i regulacją natężenia. | ||
| - | {{:laboratorium: | + | {{:cw-chf-elektrolizer.png?500|Elektrolizer laboratoryjny WAMED EP5-1}}\\ |
| + | **Rys.** Elektrolizer laboratoryjny WAMED EP5-1. | ||
| * Dwie elektrody platynowe (większa jako katoda). | * Dwie elektrody platynowe (większa jako katoda). | ||
| Linia 105: | Linia 106: | ||
| * Zlewka 250 cm³, tryskawka; wyposażenie do bezpiecznego ogrzewania roztworu. | * Zlewka 250 cm³, tryskawka; wyposażenie do bezpiecznego ogrzewania roztworu. | ||
| - | ==== Wykonanie ćwiczenia ==== | + | ==== - Wykonanie ćwiczenia ==== |
| - Czystą, suchą katodę platynową (większą elektrodę) zważyć z dokładnością do 0,0001 g. Zanotować $m_1$. | - Czystą, suchą katodę platynową (większą elektrodę) zważyć z dokładnością do 0,0001 g. Zanotować $m_1$. | ||
| Linia 119: | Linia 120: | ||
| - Po odnotowaniu wyniku usunąć osad Cu z elektrody przy użyciu stężonego HNO₃ wyłącznie pod dygestorium i pod nadzorem prowadzącego; | - Po odnotowaniu wyniku usunąć osad Cu z elektrody przy użyciu stężonego HNO₃ wyłącznie pod dygestorium i pod nadzorem prowadzącego; | ||
| - | ==== Bezpieczeństwo pracy ==== | + | ==== - Bezpieczeństwo pracy ==== |
| * Stężone H₂SO₄ i HNO₃ są silnie żrące; stosować fartuch, okulary i odpowiednie rękawice. Dodawanie kwasów i czyszczenie elektrody wykonywać zgodnie z instrukcją BHP prowadzącego. | * Stężone H₂SO₄ i HNO₃ są silnie żrące; stosować fartuch, okulary i odpowiednie rękawice. Dodawanie kwasów i czyszczenie elektrody wykonywać zgodnie z instrukcją BHP prowadzącego. | ||
| Linia 125: | Linia 126: | ||
| * Unikać rozpryskiwania gorącego elektrolitu, | * Unikać rozpryskiwania gorącego elektrolitu, | ||
| - | ===== Opracowanie wyników ===== | + | ===== - Opracowanie wyników ===== |
| **Tabela 1. Dane pomiarowe** | **Tabela 1. Dane pomiarowe** | ||
| Linia 139: | Linia 140: | ||
| Obliczyć masę miedzi z różnicy ważeń. Jeżeli prowadzący podał objętość badanej porcji roztworu, obliczyć również $\gamma(\mathrm{Cu})$ i $c_m(\ce{Cu^{2+}})$. Wynik zapisać z jednostką i liczbą cyfr znaczących odpowiednią do dokładności pomiaru. | Obliczyć masę miedzi z różnicy ważeń. Jeżeli prowadzący podał objętość badanej porcji roztworu, obliczyć również $\gamma(\mathrm{Cu})$ i $c_m(\ce{Cu^{2+}})$. Wynik zapisać z jednostką i liczbą cyfr znaczących odpowiednią do dokładności pomiaru. | ||
| - | ===== Sprawozdanie ===== | + | ===== - Sprawozdanie ===== |
| - Podać cel i krótko przedstawić podstawy elektrograwimetrii. | - Podać cel i krótko przedstawić podstawy elektrograwimetrii. | ||
| Linia 147: | Linia 148: | ||
| - Wskazać możliwe źródła błędów, np. niecałkowite wydzielenie, | - Wskazać możliwe źródła błędów, np. niecałkowite wydzielenie, | ||
| - Sformułować wnioski dotyczące przebiegu i wyniku oznaczenia. | - Sformułować wnioski dotyczące przebiegu i wyniku oznaczenia. | ||
| + | |||
| + | <wrap lo>< | ||
cw.chf_04_elektrograwimetria.1794489601.txt.gz · ostatnio zmienione: przez ts-admin-lab
