cw.chi_03_sem
Różnice
Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.
| Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersjaNowa wersja | Poprzednia wersja | ||
| cw.chi_03_sem [2026-10-14 13:48] – [3.2 Spotkanie II – analiza próbek po obróbce chemicznej] karolina | cw.chi_03_sem [2026-11-12 15:05] (aktualna) – ts-admin-lab | ||
|---|---|---|---|
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| - | ====== Badanie mikrostruktury i składu pierwiastkowego | + | ====== |
| ===== Cele ćwiczenia ===== | ===== Cele ćwiczenia ===== | ||
| Linia 11: | Linia 11: | ||
| ==== - Skaningowa mikroskopia elektronowa (SEM) z analizą EDS ==== | ==== - Skaningowa mikroskopia elektronowa (SEM) z analizą EDS ==== | ||
| - | Skaningowa mikroskopia elektronowa (SEM, ang. Scanning Electron Microscopy) jest instrumentalną metodą analizy umożliwiającą obserwację powierzchni materiałów z dużym powiększeniem i wysoką rozdzielczością. W SEM powierzchnia próbki jest skanowana wiązką elektronów, | + | Skaningowa mikroskopia elektronowa (SEM, ang. Scanning Electron Microscopy) jest instrumentalną metodą analizy umożliwiającą obserwację powierzchni materiałów z dużym powiększeniem i wysoką rozdzielczością. W SEM powierzchnia próbki jest skanowana wiązką elektronów, |
| {{: | {{: | ||
| **Rys. 1.** Schemat budowy mikroskopu SEM FEI Quanta 200 Mark II (opracowano na podstawie instrukcji obsługi mikroskopu) | **Rys. 1.** Schemat budowy mikroskopu SEM FEI Quanta 200 Mark II (opracowano na podstawie instrukcji obsługi mikroskopu) | ||
| - | Ponieważ podczas badania próbka jest bombardowana wiązką elektronów, | + | Ponieważ podczas badania próbka jest bombardowana wiązką elektronów, |
| Mikroskop skaningowy może być wyposażony w analizator EDS (ang. Energy-Dispersive X-ray Spectroscopy), | Mikroskop skaningowy może być wyposażony w analizator EDS (ang. Energy-Dispersive X-ray Spectroscopy), | ||
| Linia 69: | Linia 69: | ||
| - Za pomocą taśmy węglowej zamocować próbkę na stoliku na próbki do badań SEM i umieścić ją w komorze mikroskopu. | - Za pomocą taśmy węglowej zamocować próbkę na stoliku na próbki do badań SEM i umieścić ją w komorze mikroskopu. | ||
| - Przygotować próbki przeznaczone do obróbki chemicznej. Wybrać fragmenty skorupek o możliwie podobnej wielkości i zbliżonym stanie powierzchni. Do każdego wariantu obróbki (zgodnie z **Tab. 1**) przygotować minimum 2 próbki i umieścić je w osobnych, odpowiednio oznakowanych naczyniach. | - Przygotować próbki przeznaczone do obróbki chemicznej. Wybrać fragmenty skorupek o możliwie podobnej wielkości i zbliżonym stanie powierzchni. Do każdego wariantu obróbki (zgodnie z **Tab. 1**) przygotować minimum 2 próbki i umieścić je w osobnych, odpowiednio oznakowanych naczyniach. | ||
| - | - Przygotować roztwory wersenianu disodowego oraz roztworu | + | - Przygotować roztwory wersenianu disodowego oraz kwasu octowego. Wykonać niezbędne obliczenia i odważyć lub odmierzyć odpowiednie ilości odczynników (patrz punkt: **Przygotowanie roztworów**). Dodatkowo przygotować osobny wariant obróbki z użyciem octu spirytusowego o stężeniu nominalnym 10%. |
| - Rozpocząć obróbkę chemiczną próbek. Zanotować datę i godzinę rozpoczęcia obróbki. | - Rozpocząć obróbkę chemiczną próbek. Zanotować datę i godzinę rozpoczęcia obróbki. | ||
| - Obserwować powierzchnię próbki niepoddanej obróbce chemicznej za pomocą skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM), pracującego w trybie niskiej próżni (LV). Wykonać obserwacje przy wybranych powiększeniach i zarejestrować obrazy przedstawiające charakterystyczne cechy mikrostruktury. Zwrócić uwagę na obecność porów, zagłębień, | - Obserwować powierzchnię próbki niepoddanej obróbce chemicznej za pomocą skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM), pracującego w trybie niskiej próżni (LV). Wykonać obserwacje przy wybranych powiększeniach i zarejestrować obrazy przedstawiające charakterystyczne cechy mikrostruktury. Zwrócić uwagę na obecność porów, zagłębień, | ||
| - Wykonać analizę składu pierwiastkowego metodą EDS w wybranym obszarze próbki. Zapisać zidentyfikowane pierwiastki oraz ich względny udział. | - Wykonać analizę składu pierwiastkowego metodą EDS w wybranym obszarze próbki. Zapisać zidentyfikowane pierwiastki oraz ich względny udział. | ||
| - | - Wyjąć próbki poddawane obróbce w roztworze kwasu octowego o stężeniu nominalnym 2% i 10%, wypłukać je w wodzie dejonizowanej | + | - Wyjąć próbki poddawane obróbce w roztworze kwasu octowego o stężeniu nominalnym 2% i 10%, wypłukać je w wodzie dejonizowanej |
| **Tab. 1.** Plan obróbki chemicznej próbek | **Tab. 1.** Plan obróbki chemicznej próbek | ||
| Linia 126: | Linia 126: | ||
| - Wykonać widma EDS dla wybranych próbek. | - Wykonać widma EDS dla wybranych próbek. | ||
| - | - Porównać skład pierwiastkowy próbek poddanych różnym rodzajom obróbki. Zwrócić szczególną uwagę na względny udział wapnia, tlenu i węgla. | + | - Porównać skład pierwiastkowy próbek poddanych różnym rodzajom obróbki. Zwrócić szczególną uwagę na względny udział wapnia, tlenu i węgla. |
| Linia 138: | Linia 138: | ||
| * Zestawienie wyników analizy EDS (wypełniona Tabela 2). | * Zestawienie wyników analizy EDS (wypełniona Tabela 2). | ||
| * Konkluzje, uwagi, wnioski. | * Konkluzje, uwagi, wnioski. | ||
| + | |||
| + | **Tab. 2.** Wzór tabeli do zestawienia wyników analizy EDS badanych próbek | ||
| + | ^ Oznaczenie próbki ^ Ca [%] ^ C [%] ^ O [%] ^ Inne wykryte pierwiastki ^ Uwagi ^ | ||
| + | | B0 | | | | | | | ||
| + | | E24 | ||
| + | | E48 | ||
| + | | KO2A | | | | | | | ||
| + | | KO2B | | | | | | | ||
| + | | KO10A | | | | | | | ||
| + | | KO10B | | | | | | | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <wrap lo>< | ||
cw.chi_03_sem.1791978535.txt.gz · ostatnio zmienione: przez karolina
