Narzędzia użytkownika

Narzędzia witryny


cw.chi_04_refraktometr

Różnice

Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.

Odnośnik do tego porównania

Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersja
Nowa wersja
Poprzednia wersja
cw.chi_04_refraktometr [2026-11-16 11:26] – [1. Wprowadzenie] karolinacw.chi_04_refraktometr [2026-11-17 11:22] (aktualna) – [3.3 Pomiar za pomocą ręcznego refraktometru optycznego] karolina
Linia 70: Linia 70:
 **Refraktometr ręczny** **Refraktometr ręczny**
  
-Ręczny refraktometr optyczny ma zdecydowanie prostszą konstrukcję w porównaniu do refraktometru Abbego. W tym przyrządzie zastosowano jeden pryzmat, na który nanosi się kilka kropel badanej cieczy, a następnie dociska się ją przezroczystą pokrywką o matowej powierzchni od strony próbki. Przyrząd ten umożliwia bezpośrednie oznaczanie stężenia sacharozy w badanym roztworze (odczyt ze skali °Brix) lub oznaczanie stężenia alkoholu (odczyt ze skali xxx).+Ręczny refraktometr optyczny ma zdecydowanie prostszą konstrukcję w porównaniu do refraktometru Abbego. W tym przyrządzie zastosowano jeden pryzmat, na który nanosi się kilka kropel badanej cieczy, a następnie dociska się ją przezroczystą pokrywką o matowej powierzchni od strony próbki. Przyrząd ten umożliwia bezpośrednie oznaczanie stężenia sacharozy w badanym roztworze (odczyt ze skali po lewej stronie w °Brix) lub oznaczanie stężenia alkoholu (odczyt ze skali po prawej stronie).
  
 ==== - Czynniki mające wpływ na wynik pomiaru refraktometrycznego ==== ==== - Czynniki mające wpływ na wynik pomiaru refraktometrycznego ====
Linia 78: Linia 78:
 Na wynik pomiaru wpływa również **temperatura**, dlatego należy ją kontrolować lub uwzględnić odpowiednią korekcję. Refraktometr Abbego jest tak skonstruowany, aby możliwe było sprzężenie tego instrumentu z termostatem, pozwalającym na przeprowadzenie analiz w stałej temperaturze. Standardowa temperatura wykonywania pomiarów refraktometrycznych wynosi 20°C. Na wynik pomiaru wpływa również **temperatura**, dlatego należy ją kontrolować lub uwzględnić odpowiednią korekcję. Refraktometr Abbego jest tak skonstruowany, aby możliwe było sprzężenie tego instrumentu z termostatem, pozwalającym na przeprowadzenie analiz w stałej temperaturze. Standardowa temperatura wykonywania pomiarów refraktometrycznych wynosi 20°C.
  
-Refraktometry mogą też posiadać funkcję ATC – automatyczną kompensację temperatury, która koryguje wskazanie w określonym zakresie warunków, dzięki czemu ze skali odczytujemy wartość skorygowaną dla 20°C. Aby funkcja ATC działała poprawnie, refraktometr i badana próbka muszą mieć zbliżoną temperaturę – należy chwilę odczekać, aż nałożona na pryzmat kropla cieczy osiągnie temperaturę urządzenia). +Refraktometry mogą też posiadać funkcję ATC – automatyczną kompensację temperatury, która koryguje wskazanie w określonym zakresie warunków, dzięki czemu ze skali odczytujemy wartość skorygowaną dla 20°C. Aby funkcja ATC działała poprawnie, refraktometr i badana próbka muszą mieć zbliżoną temperaturę – należy chwilę odczekać, aż nałożona na pryzmat kropla cieczy osiągnie temperaturę urządzenia.  
 + 
 +===== - Aparatura, materiały i odczynniki ===== 
 + 
 +==== Aparatura i sprzęt laboratoryjny: ==== 
 + 
 +  * refraktometr Abbego; 
 +  * ręczny refraktometr optyczny; 
 +  * termostat; 
 +  * waga laboratoryjna; 
 +  * łyżeczka laboratoryjna; 
 +  * zlewki szklane. 
 +     
 +==== Materiały i odczynniki: ==== 
 + 
 +  * cukier biały; 
 +  * woda dejonizowana; 
 +  * próbki napojów dostępnych w handlu; 
 +  * alkohol etylowy. 
 + 
 +===== - Wykonanie ćwiczenia ===== 
 + 
 +==== - Przygotowanie do pomiarów ==== 
 + 
 +  - Zapoznać się z budową i zasadą działania obu dostępnych refraktometrów oraz termostatu. 
 +  - Przygotować roztwory sacharozy o znanych stężeniach (5%, 10%, 15%, 20%) oraz roztwór o nieznanym stężeniu. 
 +  - Przygotować próbki napoju izotonicznego i soku jabłkowego. 
 +  - Sprawdzić czystość powierzchni pomiarowych i zapoznać się z instrukcją obsługi każdego przyrządu. 
 +  - Zanotować temperaturę pomiaru. 
 + 
 +==== - Pomiar za pomocą refraktometru Abbego ==== 
 + 
 +  - Za pomocą elastycznych wężyków podłączyć refraktometr do termostatu przepływowego (zgodnie z rys. 4). 
 +  - Podnieść głowicę termostatu, wlać do zbiornika 100 ml wody dejonizowanej (do kreski) i zamontować ponownie głowicę. 
 +  - Za pomocą przycisku (X) uruchomić termostat i po chwili go wyłączyć. Sprawdzić poziom wody w zbiorniku termostatu – w razie potrzeby dolać wodę do wyznaczonego poziomu. 
 +  - Ponownie uruchomić termostat i ustawić temperaturę na 20°C. 
 +  - Odchylić oprawę pryzmatu oświetlającego (górnego) i oczyścić powierzchnie pryzmatów miękką ściereczką zwilżoną alkoholem etylowym. 
 +  - Za pomocą pipety umieścić kilka kropel (3-4) wody dejonizowanej na powierzchni pryzmatu pomiarowego. 
 +  - Zamknąć układ pryzmatów i odsłonić okienko pryzmatu oświetlającego. 
 +  - Ustawić ostrość obrazu za pomocą pokrętła DISPERSION CORRECTION, a następnie ustawić położenie granicy między jasnym i ciemnym polem widzenia na przecięciu nici linii pajęczych za pomocą pokrętła ADJUSTMENT. 
 +  - Odczytać współczynnik załamania światła ($n$) oraz wskazanie ze skali Brixa. 
 +  - Oczyścić powierzchnię pomiarową za pomocą miękkiej ściereczki i nanieść ponownie kilka kropel wody dejonizowanej. Dla każdej badanej cieczy należy wykonać minimum 3 pomiary. 
 +  - Wykonać pomiary dla wszystkich roztworów sacharozy o znanych stężeniach, roztworu o nieznanym stężeniu oraz wybranych napojów. 
 + 
 +==== - Pomiar za pomocą ręcznego refraktometru optycznego ==== 
 + 
 +  - Oczyścić i osuszyć powierzchnię pryzmatu. Do czyszczenia pryzmatu należy używać miękkiej, niepylącej ściereczki.  
 +  - Podnieść pokrywkę pryzmatu. 
 +  - Nanieść 2–3 krople badanej cieczy na powierzchnię pryzmatu. 
 +  - Zamknąć pokrywkę pryzmatu, tak aby próbka równomiernie pokryła całą powierzchnię pomiarową. 
 +  - Odczekać około 30 s, aby temperatura próbki i pryzmatu wyrównała się. 
 +  - Skierować refraktometr w stronę źródła światła. 
 +  - Spojrzeć przez okular i, w razie potrzeby, wyregulować ostrość. 
 +  - Odczytać wartość w miejscu, w którym granica między jasnym i ciemnym polem przecina odpowiednią skalę. 
 +  - Wynik zapisać wraz z odpowiednią jednostką. 
 +  - Po wykonaniu pomiaru natychmiast usunąć próbkę z powierzchni pryzmatu i dokładnie go oczyścić. 
 +  - Wykonać po 3 pomiary dla roztworów sacharozy o znanych stężeniach, roztworu o nieznanym stężeniu oraz wybranych napojów.
  
 <wrap lo><wrap info>K. Kminikowska (2026)</wrap></wrap>   <wrap lo><wrap info>K. Kminikowska (2026)</wrap></wrap>  
cw.chi_04_refraktometr.1794824766.txt.gz · ostatnio zmienione: przez karolina