Wyznaczanie charakterystyki napięciowo-prądowej złącza półprzewodnikowego p-n oraz zapoznanie się z działaniem elektronicznych elementów prostowniczych.
Półprzewodniki mogą mieć trojakiego rodzaju przewodnictwo: samoistne, dziurowe (typ p) lub elektronowe (typ n). Złącze półprzewodników p i n ma właściwości szczególne. Elektrony będące nośnikami prądu w półprzewodniku n, mając większą energię, przenikają do warstwy p, gdzie są wolne poziomy energetyczne (tzw. dziury), które to są z kolei nośnikami prądu w tego typu półprzewodniku. Skutkiem tego warstwa przystykowa zostaje zubożona w nośniki prądu, czyniąc ją warstwą o niskim przewodnictwie, a dodatkowo warstwa p ładuje się ujemnie, zaś warstwa n dodatnio. Powstaje podwójna warstwa ładunku elektrycznego i tworzy się kontaktowa różnica potencjałów.
Warstwę taką nazywa się warstwą zaporową. Przyłożenie zewnętrznego napięcia elektrycznego $U_z$ do złącza wpływa na grubość warstwy zaporowej i wysokość bariery potencjału, a więc i opór.
Zmiana charakteru złącza z izolacyjnego do przewodzącego następuje dość gwałtownie przy pewnym napięciu zewnętrznym, czyniąc charakterystykę napięciowo-prądową wybitnie nieliniową, odbiegającą od prawa Ohma.

Rys. 23.1. Charakterystyka napięciowo-prądowa elementu liniowego, podlegającego prawu Ohma oraz złącza p-n. Niewłaściwy rys.
Z tego powodu nie można w takim przypadku mówić o oporze w sensie wynikającym z prawa Ohma, ale o oporze dynamicznym $$ R = \frac{\Delta U}{\Delta I},$$ który ma różną wartość w zależności od przyłożonego napięcia.

Rys. 23.2. Opór dynamiczny elementu liniowego i złącza p-n. Niewłaściwy rys.
W prostych układach najważniejsze jest określenie kierunku przewodnictwa i zaporowego. Pamiętać jednak trzeba, że przewodnictwo zaczyna się, dopiero gdy dioda jest spolaryzowana dla kierunku przewodnictwa napięciem kilkuset miliwoltów. Napięcie to zależy od rodzaju półprzewodnika (krzem, german czy inny półprzewodnik). Ponadto różne diody charakteryzują się innym oporem dla kierunku zaporowego oraz innymi wielkościami elektrycznymi.
Zadaniem studentów jest wyznaczenie najbardziej podstawowej właściwości diody – charakterystyki napięciowo-prądowej, a więc po prostu zależności prądu płynącego przez diodę w zależności od napięcia na jej elektrodach, tak w kierunku przewodzenia jak i zaporowym.
| Tab. 1. Ćw. nr 23 – dane pomiarowe. | ||||
| Lp. | $U$ | $I$ | $\delta U$ | $\delta I$ |
|---|---|---|---|---|
| Kier. zaporowy | ||||
| $\mathrm{[V]}$ | $\mathrm{[mA]}$ | $\mathrm{[V]}$ | $\mathrm{[mA]}$ | |
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 | ||||
| 5 | ||||
| 6 | ||||
| 7 | ||||
| 8 | ||||
| 9 | ||||
| 10 | ||||
| Kier. przewodzenia | ||||
| $\mathrm{[V]}$ | $\mathrm{[\mu A]}$ | $\mathrm{[V]}$ | $\mathrm{[\mu A]}$ | |
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 | ||||
| 5 | ||||
| 6 | ||||
| 7 | ||||
| 8 | ||||
| 9 | ||||
| 10 | ||||
| Tab. 2. Ćw. nr 23 – dane obliczeniowe. | |||
| Lp. | $U$ | $R_d$ | $\ln R_d$ |
|---|---|---|---|
| $\mathrm{[V]}$ | $\mathrm{[\ \ \ ]}$ | — | |
| Kier. zaporowy | |||
| 1 | |||
| 2 | |||
| 3 | |||
| 4 | |||
| 5 | |||
| 6 | |||
| 7 | |||
| 8 | |||
| 9 | |||
| 10 | |||
| Kier. przewodzenia | |||
| $\mathrm{[V]}$ | $\mathrm{[\ \ \ ]}$ | — | |
| 1 | |||
| 2 | |||
| 3 | |||
| 4 | |||
| 5 | |||
| 6 | |||
| 7 | |||
| 8 | |||
| 9 | |||
| 10 | |||