To jest stara wersja strony!
Spis treści
Ćw. nr 24A. Pomiar oporności w obwodzie prądu stałego
0.1 Cel ćwiczenia
- Wyznaczenie oporności czynnej metodą techniczną w obwodzie prądu stałego.
0.2 Zagadnienia teoretyczne
- Prawo Ohma .
- Metody pomiaru oporności.
- Moc w obwodzie prądu stałego.
0.3 Zagadnienia elementarne
0.4 Metoda pomiaru
Jeżeli do przewodnika przyłożymy napięcie U, to zacznie w nim płynąć prąd elektryczny o natężeniu I. Natężenie prądu w przewodnikach jest proporcjonalne do przyłożonego napięcia, co jest treścią tzw prawa Ohma : $$I=\frac{U}{R}\tag{24A.1}$$ gdzie R – opór elektryczny przewodnika (rezystancja)
Stwierdzenie powyższe jest słuszne dopóki przewodnik zachowuje stałą temperaturę. Opór zależny jest więc od temperatury. W przypadku innych materiałów jak półprzewodniki rezystancja zależy także od innych wielkości fizycznych. Korzystając z definicji napięcia, jako energii potrzebnej do przesunięcia jednostkowego ładunku w polu elektrycznym można wykazać, że wydzielana moc P na przewodniku równa jest: $$P=UI\,\tag{24A.2}$$ Z równań (1) i (2) wyprowadzić można poniższe związki: $$P=I^2 R\,\tag{24A.3}$$ $$P=\frac{U^2}{R}\tag{24A.4}$$
1. Pomiary
W celu przeprowadzenia pomiaru zestawiamy następujący obwód:
Rys. 24A.1. Schemat układu pomiarowego.
gdzie:
$R_x$ – mierzony opór
mA – miliamperomierz, zakres $0 - 20 \mbox{ mA}$
V – woltomierz, zakres $0-30 \mbox{ V}$
Z – zasilacz regulowany, zakres $0-25 \mbox{ V}$ (prąd stały).
Pomiary:
- Zmieniając napięcie U od $2$ do $20$ V odczytujemy prąd płynący przez opornik, a dane zapisać w tabeli wg wzoru poniżej.
- Zmierzyć rezystancję opornika przy użyciu miernika cyfrowego.
- Odczytać i zapisać klasę użytych mierników.
Tabela 24A.1.
| Lp. | $U$ | $\Delta U$ | $I$ | $\Delta I$ | $R$ | $|R_i-\overline{R}|$ |
| [V] | [U] | [mA] | [mA] | [$\Omega$] | [$\Omega$] | |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 1 | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ |
| 2 | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ |
| 3 | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ |
| 4 | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ |
| … | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ |
| $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\,$ | $\overline{R}=$ $\,$ |
$\sum_{i=1}^N |\overline{R}-R_i|=$ $\,$ |
1.1 Opracowanie wyników
- Obliczyć błędy pomiaru napięcia $\Delta U$ i natężenia prądu $\Delta I$ w oparciu o klasy mierników wskazówkowych (korzystając z definicji klasy miernika: $\mbox{klasa}=\frac{\mathrm{blad}}{\mathrm{zakres}}\cdot 100$) i podane w instrukcji stanowiskowej formuły dla mierników cyfrowych (nie znamy sposobu by w wyrażeniu matematycznym poprawnie wstawić polskie słowo błąd dlatego jest blad).
- Wykonać wykres zależności $I(U)$.
- Obliczyć wartość średnią oporu i błąd przeciętny, wzór na błąd przeciętny: $\Delta_p(\overline R)=\frac{1}{n}\sum_{i=1}^n|\overline R-R_i|$.
- Wyznaczyć błąd maksymalny oporu dla 3 pomiarów ( dla minimalnej, maksymalnej i średniej wartości napięcia, wzór: $\Delta R=R\left(\frac{\Delta U}{U}+\frac{\Delta I}{I}\right)$.
- Wyznaczyć moc strat na oporniku dla dwóch pomiarów oraz błąd maksymalny mocy, wzór: $\Delta P=P\left(\frac{\Delta U}{U}+\frac{\Delta I}{I}\right)$.

