Narzędzia użytkownika

Narzędzia witryny


cw._nr_24b._pomiar_opornosci_w_obwodzie_pradu_zmiennego

To jest stara wersja strony!


Ćw. nr 24B. Pomiar oporności w obwodzie prądu zmiennego

0.1 Cel ćwiczenia:

  1. Poznanie metod wyznaczania oporności biernych.

0.2 Zagadnienia teoretyczne

  1. Rodzaje oporności w obwodach prądu stałego i przemiennego.
  2. Obwód szeregowy RLC.
  3. Wykres wektorowy obwodu RLC.
  4. Rezonans napięć.
  5. Metody pomiaru oporności.

0.3 Zagadnienia elementarne

0.4 Metoda pomiaru

Rozpatrujemy obwód wg schematu <b>Rys. 24B.1</b>. Jeżeli przez cewkę płynie prąd przemienny, to jej zawadę (impedancję) możemy wyznaczyć mierząc napięcie na cewce i natężenie prądu przez nią płynącego korzystając ze wzoru: $$Z=\frac{U}{I}\tag{24B.1}$$ Na zawadę składa się opór czynny R (rezystancja drutu, z którego została wykonana cewka) i indukcyjny opór bierny (reaktancja indukcyjna) $X_L$: $$Z=\sqrt{R^2 + X_L^2}\tag{24B.2}$$ Znając rezystancję cewki oraz napięcie i natężenie prądu możemy z powyższych wzorów obliczyć reaktancję $X_L$: $$X_L=\sqrt{Z^2-R^2}\tag{24B.3}$$ Reaktancja indukcyjna zależy od indukcyjności cewki oraz od częstotliwości płynącego przez nią prądu: $$X_L=2 \pi f L\,\tag{24B.4}$$ Ze wzoru tego możemy wyznaczyć indukcyjność cewki: $$L=\frac{X_L}{2\pi f}\tag{24B.5}$$ W przypadku kondensatora (obwód wg <b>Rys. 24B.2</b>) podłączonego do źródła prądu przemiennego możemy zaniedbać rezystancję okładek kondensatora i uznać, że zawada składa się jedynie z oporu biernego i wyraża się wzorem:. $$Z=X_C= \frac{U}{I}\tag{24B.6}$$ Reaktancja pojemnościowa zależy od częstotliwości przyłożonego napięcia i pojemności kondensatora $$X_C=\frac{1}{2 \pi f C}\,\tag{24B.7}$$ Z powyższego równania możemy wyznaczyć pojemność kondensatora: $$C=\frac{1}{2\pi f X_C}\tag{24B.8}$$

0.5 Pomiary

  1. Mierzymy rezystancję cewki miernikiem cyfrowym (typ 1331).
  2. W celu przeprowadzenia pomiaru zawady zestawiamy obwód jak na rysunku jak niżej, upewniamy się, że z cewki został wyjęty rdzeń.
  3. Dla różnych wartości napięcia $(0 - 10 \mbox{ V})$ odczytujemy natężenie prądu, a dane zapisujemy w tabeli 24B.1a).
  4. Pomiary jak w pkt 3 powtarzamy dla cewki z rdzeniem zapisując wyniki w takiej samej tabeli 24B.1.b).
  5. Cewkę zastępujemy kondensatorem i ponownie wykonujemy pomiary, wyniki zapisujemy w tabeli 24B.2.

Rys. 24B.1. Schemat układu pomiarowego do wyznaczenia indukcyjności cewki.

gdzie:

A – amperomierz, zakres 2 A
V – woltomierz, zakres 15 V
Z – zasilacz regulowany, 0 - 25V, prąd przemienny,
Lx – cewka z rdzeniem (wyjmowalnym), zastąpiona w dalszej części kondensatorem.

Rys. 24B.2. Schemat układu pomiarowego do wyznaczenia pojemności kondensatora.

gdzie:

A – amperomierz, zakres 2 A
V – woltomierz, zakres 15 V
Z – zasilacz regulowany,0 - 25V, prąd przemienny,
Cx – kondensator.

Tabela 24B.1.a) i b) Wyniki pomiarów dla cewki (dwie tabele: a) dla cewki bez rdzenia i b) dla cewki z rdzeniem).

Lp. $U$ $I$ $Z$ ${|\bar Z-Z_i|}$ $X_L$ ${|\bar X_L-X_{L_i}|}$ $L$ ${|\bar L-L_i|}$
[V] [mA] [$\Omega$] [$\Omega$] [$\Omega$] [$\Omega$] [mH] [mH]
1 2 3 4 5 6 7 8 9
1
2
3
4
…
$\bar Z=$
$\,$
$\sum_{i=1}^n |\bar Z - Z_i|=$ $\bar X_L=$ $\sum_{i=1}^n |\bar X_L-X_{L_i}|=$ $\bar L=$ $\sum_{i=1}^n |\bar L -L_i|=$

Tabela 24B.2. Wyniki pomiarów dla kondensatora.

Lp. $U$ $I$ $Z$ ${|\bar Z-Z_i|}$ $X_C$ ${|\bar X_C-X_{C_i}|}$ $C$ ${|\bar C-C_i|}$
[V] [mA] [$\Omega$] [$\Omega$] [$\Omega$] [$\Omega$] [$\mu$F] [$\mu$F]
1 2 3 4 5 6 7 8 9
1
2
3
4
…
$\bar Z=$
$\,$
$\sum_{i=1}^n |\bar Z - Z_i|=$ $\bar X_C=$ $\sum_{i=1}^n |\bar X_C-X_{C_i}|=$ $\bar C=$ $\sum_{i=1}^n |\bar C -C_i|=$

0.6 Opracowanie wyników

  1. Obliczyć błędy pomiaru napięcia $\Delta U$, natężenia prądu $\Delta I$ i oporu cewki $\Delta R$ w oparciu o klasy mierników wskazówkowych ( korzystając z definicji klasy miernika: $\mbox{klasa}=\frac{\mbox{blad}}{\mbox{zakres}}\cdot 100$ ) i podane w instrukcji stanowiskowej formuły dla mierników cyfrowych.
  2. Wyznaczyć wielkości wyszczególnione w tabelach.
  3. Obliczyć błędy przeciętne (błąd przeciętny jest jedną z miar niepewności średniej arytmetycznej), wzór na błąd przeciętny średniej arytmetycznej $\bar x$: $\Delta_p(\bar x)=\frac{1}{n}\sum_{i=1}^n |\bar x-x_i|\ $:
    1. impedancji $\Delta_p(\bar Z)$ dla cewki bez rdzenia i z rdzeniem,
    2. reaktancji indukcyjnej $\Delta_p(\bar X_L)$ dla cewki bez rdzenia i z rdzeniem,
    3. indukcyjności $\Delta_p(\bar L)$ dla cewki bez rdzenia i z rdzeniem,
    4. impedancji $\Delta_p(\bar Z)$ dla kondensatora,
    5. reaktancji pojemnościowej $\Delta_p(\bar X_C)$,
    6. pojemności $\Delta_p(\bar C)$
  4. Dla wybranego pomiaru z każdej z tabel wyznaczyć błędy maksymalne następujących wielkości:
    1. zawady dla cewki ze wzoru $\Delta Z=Z\left(\frac{\Delta U}{U}+\frac{\Delta I}{I}\right)$ ,
    2. reaktancji indukcyjnej ze wzoru $\Delta X_L=X_L\frac{Z\Delta Z+R\Delta R}{Z^2-R^2}$ ,
    3. indukcyjności cewki ze wzoru $\Delta L=\frac{\Delta X_L}{2\pi f}$ ,
    4. zawady dla kondensatora (zwróć uwagę, że w naszym przypadku zawada kondensatora i reaktancja pojemnościowa są sobie równe) ze wzoru $\Delta Z=\Delta X_C=Z\left(\frac{\Delta U}{U}+\frac{\Delta I}{I}\right)$ ,
    5. pojemności kondensatora ze wzoru $\Delta C=C\frac{\Delta X_C}{X_C}$ .
cw._nr_24b._pomiar_opornosci_w_obwodzie_pradu_zmiennego.1426017671.txt.gz · ostatnio zmienione: przez 127.0.0.1