cw._nr_35_zasada_zachow_pedu
Różnice
Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.
| Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersjaNowa wersja | Poprzednia wersja | ||
| cw._nr_35_zasada_zachow_pedu [2025-02-05 09:42] – [4.1 Zderzenie całkowicie niesprężyste] karolina | cw._nr_35_zasada_zachow_pedu [2026-10-09 11:38] (aktualna) – [4.3 Zderzenie dowolne] karolina | ||
|---|---|---|---|
| Linia 3: | Linia 3: | ||
| ===== - Cel ćwiczenia | ===== - Cel ćwiczenia | ||
| - | * Eksperymentalne sprawdzenie zasady zachowania pędu w zderzeniach | + | |
| ===== - Zagadnienia ===== | ===== - Zagadnienia ===== | ||
| Linia 11: | Linia 11: | ||
| * Definicja i jednostka **pędu** | * Definicja i jednostka **pędu** | ||
| * Definicja i jednostka **impulsu siły**, czyli inaczej **popędu** | * Definicja i jednostka **impulsu siły**, czyli inaczej **popędu** | ||
| - | * Zasada zachowania pędu jako wniosek z zasad dynamiki. | + | * Zasada zachowania pędu jako wniosek z zasad dynamiki |
| Linia 71: | Linia 71: | ||
| ===== - Opis ćwiczenia ===== | ===== - Opis ćwiczenia ===== | ||
| - | Ćwiczenie wykonywane będzie przy użyciu toru, po którym poruszać się będą wózki (ślizgacze). Dzięki zastosowaniu poduszki powietrznej ślizgacze poruszają się po torze z minimalnym tarciem, które w praktyce można tu zaniedbać. Opory powietrza także są minimalne ze względu na niewielkie prędkości. Jeżeli tor jest dobrze wypoziomowany, | + | Ćwiczenie wykonywane będzie przy użyciu |
| + | |||
| + | {{: | ||
| + | **Rys. 1.** Układ pomiarowy z torem powietrznym. | ||
| Zadaniem studentów w tym ćwiczeniu będzie obserwacja różnego typu zderzeń (elastycznych i nieelastycznych) pomiędzy dwoma wózkami, oraz rachunkowe sprawdzanie zgodności wyników z zasadą zachowania pędu. Pęd mierzony będzie pośrednio przez pomiar masy wózków i prędkości przed i po zderzeniu. Ta natomiast będzie mierzona pośrednio przez czas przejazdu przez fotobramkę stopera elektronicznego. | Zadaniem studentów w tym ćwiczeniu będzie obserwacja różnego typu zderzeń (elastycznych i nieelastycznych) pomiędzy dwoma wózkami, oraz rachunkowe sprawdzanie zgodności wyników z zasadą zachowania pędu. Pęd mierzony będzie pośrednio przez pomiar masy wózków i prędkości przed i po zderzeniu. Ta natomiast będzie mierzona pośrednio przez czas przejazdu przez fotobramkę stopera elektronicznego. | ||
| Linia 105: | Linia 108: | ||
| W pierwszym eksperymencie sprawdzać będziemy zachowanie pędu w zderzeniu całkowicie niesprężystym, | W pierwszym eksperymencie sprawdzać będziemy zachowanie pędu w zderzeniu całkowicie niesprężystym, | ||
| - | {{: | + | {{: |
| + | **Rys. 2.** Zderzenie całkowicie niesprężyste. | ||
| Zadania do wykonania: | Zadania do wykonania: | ||
| - Zapoznać się ze stanowiskiem, | - Zapoznać się ze stanowiskiem, | ||
| - | - Wziąć dwa wózki o mniej więcej równych masach, zaopatrzonych w zderzak igła-plastelina, | + | - Wziąć dwa wózki o mniej więcej równych masach, zaopatrzonych w zderzak igła-plastelina, |
| - Wykonać kilka próbnych zderzeń, gdzie za każdym razem jeden z wózków przed zderzeniem powinien być nieruchomy. | - Wykonać kilka próbnych zderzeń, gdzie za każdym razem jeden z wózków przed zderzeniem powinien być nieruchomy. | ||
| - Wykonać następnie kilka pomiarów, których wyniki zapisać w tabeli jak poniżej (Tab. 1). Przynajmniej po trzy pomiary w każdym kierunku ruchu. | - Wykonać następnie kilka pomiarów, których wyniki zapisać w tabeli jak poniżej (Tab. 1). Przynajmniej po trzy pomiary w każdym kierunku ruchu. | ||
| Linia 118: | Linia 122: | ||
| |< - 3em 5em 5em 5em 5em 5em 5em >| | |< - 3em 5em 5em 5em 5em 5em 5em >| | ||
| ^ Tab. 1 Tabela danych, eksperyment nr 1 ||||||| | ^ Tab. 1 Tabela danych, eksperyment nr 1 ||||||| | ||
| - | | $m_1 = \mbox{___}\ \text{g},\quad m_2 = \mbox{___}\ \text{g},\quad \delta m = \mbox{___}\ \text{g},\quad | + | | $m_1 =$ _____ kg, $m_2 =$ _____ kg, $\delta m =$ _____ kg, $l =$ _____ m ||||||| |
| ^ Lp. ^ $ t_1 $ | ^ Lp. ^ $ t_1 $ | ||
| - | ^ ::: ^ $\text{[s]}$ | + | ^ ::: ^ $\text{[s]}$ |
| | 1 | | | | | | | | | 1 | | | | | | | | ||
| | 2 | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | ||
| Linia 135: | Linia 139: | ||
| W drugim eksperymencie sprawdzać będziemy zachowanie pędu w zderzeniu sprężystym. Sprężystość zderzenia zapewni, choć nie w pełnym stopniu, zastosowanie jako zderzaka gumowej taśmy. | W drugim eksperymencie sprawdzać będziemy zachowanie pędu w zderzeniu sprężystym. Sprężystość zderzenia zapewni, choć nie w pełnym stopniu, zastosowanie jako zderzaka gumowej taśmy. | ||
| - | {{: | + | {{: |
| + | **Rys. 3.** Zderzenie sprężyste. | ||
| W zderzeniu idealnie sprężystym zachowana powinna być energia kinetyczna, tzn. suma energii kinetycznych przed zderzeniem powinna być taka sama jak po zderzeniu. | W zderzeniu idealnie sprężystym zachowana powinna być energia kinetyczna, tzn. suma energii kinetycznych przed zderzeniem powinna być taka sama jak po zderzeniu. | ||
| Linia 150: | Linia 155: | ||
| - Wykonać następnie kilka pomiarów, których wyniki zapisać w tabeli jak poniżej (Tab. 2). Przynajmniej po trzy pomiary w każdym kierunku ruchu. | - Wykonać następnie kilka pomiarów, których wyniki zapisać w tabeli jak poniżej (Tab. 2). Przynajmniej po trzy pomiary w każdym kierunku ruchu. | ||
| - Dokonać obliczeń pozostałych wielkości (pędów przed i po zderzeniu, stosunku tych pędów, niepewności aparaturowej dla każdego pomiaru, średniej wartości stosunku pędów), a także energii kinetycznych. Pamiętać należy, że po zderzeniu jeden z wózków porusza się w przeciwną stronę, a więc jego pęd (ale nie energię) należy wziąć ze znakiem minus. | - Dokonać obliczeń pozostałych wielkości (pędów przed i po zderzeniu, stosunku tych pędów, niepewności aparaturowej dla każdego pomiaru, średniej wartości stosunku pędów), a także energii kinetycznych. Pamiętać należy, że po zderzeniu jeden z wózków porusza się w przeciwną stronę, a więc jego pęd (ale nie energię) należy wziąć ze znakiem minus. | ||
| - | | + | < |
| - Obliczyć niepewność statystyczną $R$ jako średnie odchylenie od wartości średniej $\delta R$ lub jako odchylenie standardowe $\sigma R$. | - Obliczyć niepewność statystyczną $R$ jako średnie odchylenie od wartości średniej $\delta R$ lub jako odchylenie standardowe $\sigma R$. | ||
| - Przeanalizować wyniki i odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu ten studencki eksperyment potwierdza zasadę zachowania pędu oraz w jakim stopniu zachowana jest w eksperymencie energia kinetyczna. | - Przeanalizować wyniki i odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu ten studencki eksperyment potwierdza zasadę zachowania pędu oraz w jakim stopniu zachowana jest w eksperymencie energia kinetyczna. | ||
| Linia 156: | Linia 161: | ||
| |< - 3em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em >| | |< - 3em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em >| | ||
| ^ Tab. 2 Tabela danych, eksperyment nr 2 |||||||||| | ^ Tab. 2 Tabela danych, eksperyment nr 2 |||||||||| | ||
| - | | $m_1 = \mbox{____}\ \text{g},\quad m_2 = \mbox{____}\ \text{g},\quad \delta m = \mbox{____}\ \text{g}, | + | | $m_1 = \underline{\phantom{00000}}\ \text{kg},\quad m_2 = \underline{\phantom{00000}}\ \text{kg},\quad \delta m = \underline{\phantom{00000}}\ \text{kg},\quad l = \underline{\phantom{00000}}\ \text{m}$ |||||||||| |
| - | ^ Lp. ^ $ t_1 $ | + | ^ Lp. ^ $ t_1 $ |
| - | ^ ::: ^ $\text{[s]}$ | + | ^ ::: ^ $\text{[s]}$ |
| | 1 | | | | | | | | | | | | 1 | | | | | | | | | | | ||
| | 2 | | | | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | | | | ||
| Linia 166: | Linia 171: | ||
| | 6 | | | | | | | | | | | | 6 | | | | | | | | | | | ||
| | ... | | | | | | | | | | | | ... | | | | | | | | | | | ||
| - | ^ Średnia |||||| | + | ^ Średnia |||||| | ^ ^ ^ |
| ==== - Zderzenie dowolne ==== | ==== - Zderzenie dowolne ==== | ||
| Linia 172: | Linia 177: | ||
| W tym eksperymencie sprawdzać będziemy zachowanie pędu w zderzeniu wózków poruszających się naprzeciwko siebie. Może to być zderzenie sprężyste lub nie (decyzja należy do prowadzącego zajęcia). | W tym eksperymencie sprawdzać będziemy zachowanie pędu w zderzeniu wózków poruszających się naprzeciwko siebie. Może to być zderzenie sprężyste lub nie (decyzja należy do prowadzącego zajęcia). | ||
| - | {{: | + | {{: |
| + | **Rys. 4.** Przed i po zderzeniu. Sytuacja ogólna. | ||
| Zadania do wykonania: | Zadania do wykonania: | ||
| Linia 182: | Linia 188: | ||
| - Przeanalizować wyniki i odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu eksperyment potwierdza zasadę zachowania pędu. | - Przeanalizować wyniki i odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu eksperyment potwierdza zasadę zachowania pędu. | ||
| + | < | ||
| |< - 3em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em >| | |< - 3em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em 5em >| | ||
| ^ Tab. 3 Tabela danych, eksperyment nr 3 ||||||||| | ^ Tab. 3 Tabela danych, eksperyment nr 3 ||||||||| | ||
| - | | $m_1 = \mbox{____}\ \text{g},\quad m_2 = \mbox{____}\ \text{g},\quad \delta m = \mbox{____}\ \text{g}, | + | | $m_1 = \underline{\phantom{00000}}\ \text{kg},\quad m_2 = \underline{\phantom{00000}}\ \text{kg},\quad \delta m = \underline{\phantom{00000}}\ \text{kg},\quad l = \underline{\phantom{00000}}\ \text{m}$ ||||||||| |
| ^ Lp. ^ $ t_1 $ | ^ Lp. ^ $ t_1 $ | ||
| - | ^ ::: ^ $\text{[s]}$ | + | ^ ::: ^ $\text{[s]}$ |
| | 1 | | | | | | | | | | | 1 | | | | | | | | | | ||
| | 2 | | | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | | | ||
| Linia 206: | Linia 213: | ||
| * **3. Wyniki eksperymentów**. W kolejnych podpunktach opisać bardzo krótko rodzaj eksperymentu (zderzenia), | * **3. Wyniki eksperymentów**. W kolejnych podpunktach opisać bardzo krótko rodzaj eksperymentu (zderzenia), | ||
| * **4. Konkluzje, uwagi, wnioski**. W tym punkcie należy zapisać wynik analizy otrzymanych wyników. Dobrym tematem dyskusji w tym punkcie jest dokładność pomiarów i uzyskanych rezultatów. Można jednak zawrzeć tu dowolne uwagi dotyczące ćwiczenia. Pozostawiamy to kreatywności studentów. | * **4. Konkluzje, uwagi, wnioski**. W tym punkcie należy zapisać wynik analizy otrzymanych wyników. Dobrym tematem dyskusji w tym punkcie jest dokładność pomiarów i uzyskanych rezultatów. Można jednak zawrzeć tu dowolne uwagi dotyczące ćwiczenia. Pozostawiamy to kreatywności studentów. | ||
| - | | + | |
| + | |||
| + | |||
| + | <wrap lo>< | ||
cw._nr_35_zasada_zachow_pedu.1738744975.txt.gz · ostatnio zmienione: przez karolina
