cw._nr_36_ruch_obr
Różnice
Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.
| Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersjaNowa wersja | Poprzednia wersja | ||
| cw._nr_36_ruch_obr [2025-02-05 14:06] – [4. Opis ćwiczenia] ts | cw._nr_36_ruch_obr [2026-10-09 11:40] (aktualna) – [4.1 Przebieg ćwiczenia, opracowanie wyników] karolina | ||
|---|---|---|---|
| Linia 20: | Linia 20: | ||
| Jeżeli wyobrazimy sobie obiekt obracający się wokół stałej osi, to zauważamy, że różne punkty tego ciała pokonują inną odległość w swoim ruchu po okręgu, ale jednocześnie **zakreślają ten sam kąt**. Prowadzi to do wniosku, że kąt jest wygodniejszą wielkością do opisu położenia w takim ruchu. Ten kąt można wyrazić różnymi sposobami: kątem wyrażonym w **stopniach kątowych**, | Jeżeli wyobrazimy sobie obiekt obracający się wokół stałej osi, to zauważamy, że różne punkty tego ciała pokonują inną odległość w swoim ruchu po okręgu, ale jednocześnie **zakreślają ten sam kąt**. Prowadzi to do wniosku, że kąt jest wygodniejszą wielkością do opisu położenia w takim ruchu. Ten kąt można wyrazić różnymi sposobami: kątem wyrażonym w **stopniach kątowych**, | ||
| - | Kat wyrażony w radianach jest może najmniej intuicyjny, ale też ma swoje zalety ze względu na wiele uproszczeń rachunkowych. Dlatego też konsekwentnie będziemy tę formę stosować. Kąt $\theta$ w mierze łukowej jest stosunkiem zakreślonego łuku $x$ do jego promienia $r$. | + | Kat wyrażony w radianach jest może najmniej intuicyjny, ale też ma swoje zalety ze względu na wiele uproszczeń rachunkowych. Dlatego też konsekwentnie będziemy tę formę stosować. Kąt $\theta$ w mierze łukowej jest stosunkiem zakreślonego łuku $x$ do jego promienia $r$ (Rys. 1). Wiąże to w łatwy sposób drogę po łuku z zakreślonym kątem: |
| - | {{kin-obr-01.png? | + | $$ x = \theta r \ .$$ |
| + | |||
| + | {{kin-obr-01.png? | ||
| + | **Rys. 1.** Przemieszczenie w ruchu obrotowym. | ||
| Jeżeli obie strony powyższego równania podzielimy przez czas, w jakim dany kąt został zakreślony, | Jeżeli obie strony powyższego równania podzielimy przez czas, w jakim dany kąt został zakreślony, | ||
| Linia 57: | Linia 60: | ||
| $$ \vec{M} = \vec{r} \times \vec{F}\ ,$$ | $$ \vec{M} = \vec{r} \times \vec{F}\ ,$$ | ||
| czyli | czyli | ||
| - | $$ M = r\ F \sin \alpha \ ,$$ | + | $$ M = r\ F \sin \alpha\quad \mathrm{[Nm]} |
| - | gdzie $\alpha$ jest kątem zawartym między kierunkami ramienia i siły. | + | gdzie $\alpha$ jest kątem zawartym między kierunkami ramienia i siły. |
| - | W przypadku gdy siła działa prostopadle do ramienia, a z taką sytuacją | + | |
| $$ M = r\, F.$$ | $$ M = r\, F.$$ | ||
| Linia 70: | Linia 72: | ||
| gdzie $r$ jest odległością położenia masy od osi obrotu. Wynika z tego, że moment bezwładności można łatwo obliczyć dla sytuacji, gdzie odległość $r$ jest stała, a więc dla punktowej masy, kilku punktowych mas równo oddalonych od osi obrotu, obręczy o ustalonym promieniu i dla „wydrążonego” walca. Moment bezwładności jest wielkością addytywną, a więc moment bezwładności kilku połączonych brył jest sumą momentów bezwładności poszczególnych części: | gdzie $r$ jest odległością położenia masy od osi obrotu. Wynika z tego, że moment bezwładności można łatwo obliczyć dla sytuacji, gdzie odległość $r$ jest stała, a więc dla punktowej masy, kilku punktowych mas równo oddalonych od osi obrotu, obręczy o ustalonym promieniu i dla „wydrążonego” walca. Moment bezwładności jest wielkością addytywną, a więc moment bezwładności kilku połączonych brył jest sumą momentów bezwładności poszczególnych części: | ||
| - | $$I = \sum_i m_i\ r_i^2\ \mathrm{[kg\ m^2]\ .}$$ | + | $$I = \sum_i m_i\ r_i^2\quad \mathrm{[kg\ m^2]\ .}$$ |
| Dla ciągłego rozkładu masy sumowanie przyjmuje postać całki: | Dla ciągłego rozkładu masy sumowanie przyjmuje postać całki: | ||
| Linia 81: | Linia 83: | ||
| ===== - Opis ćwiczenia ===== | ===== - Opis ćwiczenia ===== | ||
| - | W ćwiczeniu używać będziemy przyrządu jak na zdjęciu, składającego się z ramy, na której zamocowane jest obrotowe ramię | + | W ćwiczeniu używać będziemy przyrządu jak na zdjęciu, składającego się z ramy, na której zamocowane jest obrotowe ramię, na które można zakładać dodatkowe ciężarki. |
| + | |||
| + | {{: | ||
| + | **Rys. 2.** Stanowisko pomiarowe | ||
| + | |||
| + | Obrotowe ramie jest też zaopatrzone w kilka walców, na które | ||
| + | |||
| $$ M = mg\, r\ ,$$ | $$ M = mg\, r\ ,$$ | ||
| + | |||
| gdzie $r$ jest promieniem walca, na którym nić jest owinięta. | gdzie $r$ jest promieniem walca, na którym nić jest owinięta. | ||
| Linia 107: | Linia 116: | ||
| ==== - Przebieg ćwiczenia, opracowanie wyników ==== | ==== - Przebieg ćwiczenia, opracowanie wyników ==== | ||
| - | - Zmontować układ pomiarowy, mierząc odpowiednie masy i promienie (średnice) i zapisać otrzymane wyniki | + | - Zmontować układ pomiarowy, mierząc odpowiednie masy i promienie (średnice) i zapisać otrzymane wyniki |
| - | - Zmierzyć czas wykonania przez ramię 0.5, 1, 2, 3, 4, 5 obrotów (od stanu spoczynku). | + | - Zmierzyć czas wykonania przez ramię 0.5, 1, 2, 3, 4, 5 obrotów (od stanu spoczynku). |
| - | - Wyniki zapisać w tabeli | + | - Wyniki zapisać w tabeli. |
| - | - Przeliczyć ilość obrotów $n$ na kąt $\theta$ | + | - Przeliczyć ilość obrotów $n$ na kąt $\theta$. |
| - W tym ćwiczeniu zakładamy z góry, że pomiar masy za pomocą dokładnej wagi i odległości za pomocą suwmiarki jest zdecydowanie dokładniejszy niż pomiar czasu za pomocą ręcznego stopera. Dlatego też obliczanie niepewności wyniku końcowego opierać będziemy jedynie na niepewności przypadkowej (a nie aparaturowej). | - W tym ćwiczeniu zakładamy z góry, że pomiar masy za pomocą dokładnej wagi i odległości za pomocą suwmiarki jest zdecydowanie dokładniejszy niż pomiar czasu za pomocą ręcznego stopera. Dlatego też obliczanie niepewności wyniku końcowego opierać będziemy jedynie na niepewności przypadkowej (a nie aparaturowej). | ||
| - Zależność $$\theta = \frac{\varepsilon}{2}t^2$$ powinna być proporcją $y = ax$ jeśli za $x$ przyjmiemy $t^2$. Współczynnik kierunkowy $a$ można wyznaczyć z [[art-rach-niep-pogladowo|regresji liniowej]]. Mając wartość współczynnika kierunkowego, | - Zależność $$\theta = \frac{\varepsilon}{2}t^2$$ powinna być proporcją $y = ax$ jeśli za $x$ przyjmiemy $t^2$. Współczynnik kierunkowy $a$ można wyznaczyć z [[art-rach-niep-pogladowo|regresji liniowej]]. Mając wartość współczynnika kierunkowego, | ||
| - Obliczyć moment bezwładności obrotowego ramienia zauważając, | - Obliczyć moment bezwładności obrotowego ramienia zauważając, | ||
| - | ^ Tab. 1 | + | ^ Tabela danych |
| - | | $m = \mbox{___}\ \text{kg}, \quad r = \mbox{___}\ \text{m}$ | + | | $m = \underline{\phantom{00000}}\ \text{kg}, \quad r = \underline{\phantom{00000}}\ \text{m}$ |
| - | | $m_c = \mbox{___}\ \text{kg}, \quad r_c = \mbox{___}\ \text{m}$ | + | | $m_c = \underline{\phantom{00000}}\ \text{kg}, \quad r_c = \underline{\phantom{00000}}\ \text{m}$ |
| - | ^ $ n $ | + | ^ Lp. |
| - | ^ ::: ^ $\text{[s]}$ | + | ^ ::: |
| - | | 0,5 | | | | | + | | 1 | 0,5 | | | | |
| - | | | + | | 2 |
| - | | | + | | 3 |
| - | | | + | | 4 | |
| - | | | + | | 5 |
| - | | | + | | 6 |
| + | | 7 | | ||
| + | | 8 | ||
| + | | 9 | ||
| + | | 10 | ||
| + | | 11 | | ||
| + | | 12 | | ||
| + | | 13 | ||
| + | | 14 | | ||
| + | | 15 | | ||
| + | | 16 | | ||
| + | | 17 | | ||
| + | | 18 | ||
| Linia 145: | Linia 166: | ||
| * **6. Konkluzje, uwagi, wnioski**. Zawartość punktu pozostawiamy kreatywności studentów. | * **6. Konkluzje, uwagi, wnioski**. Zawartość punktu pozostawiamy kreatywności studentów. | ||
| + | <wrap lo>< | ||
cw._nr_36_ruch_obr.1738760812.txt.gz · ostatnio zmienione: przez ts
