cw._nr_52._charakterystyka_licznika_geigera_-_millera
Różnice
Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.
| Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersja | |||
| cw._nr_52._charakterystyka_licznika_geigera_-_millera [2022-02-23 15:58] – ts | cw._nr_52._charakterystyka_licznika_geigera_-_millera [2026-11-13 09:44] (aktualna) – usunięto ts-admin-lab | ||
|---|---|---|---|
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| - | --- // | ||
| - | ====== Ćw. nr 52. Charakterystyka licznika Geigera - Millera ====== | ||
| - | < | ||
| - | |||
| - | <!-- Aktualizacje i korekty: | ||
| - | 09.11.2009 - imnitp2.tu.koszalin.pl nie toleruje "" | ||
| - | 09.11.2009 - jakieś wcześniejsze poprawki JM | ||
| - | 25.03.2009 - uzupełnienie rys. 52.2 - JM | ||
| - | 25.04.2009 - zmiana we wzorze znaku " | ||
| - | --> | ||
| - | |||
| - | ===== - Cel ćwiczenia ===== | ||
| - | - Wyznaczenie charakterystyki licznika. | ||
| - | - Określenie napięcia progowego. | ||
| - | - Określenie obszaru występowania " | ||
| - | - Wyznaczenie nachylenia " | ||
| - | |||
| - | ===== - Zagadnienia teoretyczne ===== | ||
| - | - Metody detekcji promieniowania jądrowego - różne typy detektorów promieniowania. | ||
| - | - Wydajność i czas martwy licznika. | ||
| - | - Budowa i działanie licznika G-M. | ||
| - | |||
| - | ===== - Pytania kontrolne ===== | ||
| - | - Objaśnić podstawowe typy przemian promieniotwórczych. | ||
| - | - Omówić oddziaływanie cząstek naładowanych z materią. | ||
| - | - Podać budowę i zasadę działania licznika G-M. | ||
| - | - Jakie cząstki rejestrować może licznik G-M. | ||
| - | - Czym uwarunkowany jest "czas martwy" | ||
| - | |||
| - | |||
| - | ===== - Zagadnienia elementarne ===== | ||
| - | |||
| - | ===== - Metoda pomiaru ===== | ||
| - | |||
| - | Licznik Geigera - Millera należy do grupy liczników gazowych. Stosowany jest do detekcji cząstek jonizujących jak i promieniowania elektromagnetycznego. | ||
| - | |||
| - | Licznik G-M zbudowany jest z cylindrycznej katody i przeciągniętej wzdłuż jej osi metalowej nici stanowiącej anodę. Elektrody te umieszczone są w zamkniętym naczyniu szklanym, wypełnionym gazem ( np. argonem ), pod zmniejszonym ciśnieniem do około 100 - 200 mmHg (13,3-26,6 kPa). | ||
| - | |||
| - | Między anodę i katodę przykłada się wysokie napięcie rzędu 300 - 1500 V. Promieniowanie jądrowe przechodzące przez licznik powoduje jonizację gazu w wyniku czego powstają elektrony, które są przyspieszane w silnym polu elektrycznym i wywołują dalszą jonizację gazu. Do anody podąża znaczna liczba elektronów (coraz większa), narasta również liczba jonów dodatnich, które są znacznie cięższe, poruszają się wolniej i tworzą w gazie ładunek przestrzenny, | ||
| - | |||
| - | Licznik przestałby być czuły na następne cząstki promieniowania jądrowego. Aby powstrzymać wyładowania ciągłe w liczniku, włącza się w obwód licznika duży opór 10< | ||
| - | |||
| - | Zestaw pomiarowy składa się z licznika G-M o katodzie zewnętrznej, | ||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | {{ Rys52_1.png | ||
| - | |||
| - | <WRAP centeralign> | ||
| - | |||
| - | |||
| - | ===== - Pomiary ===== | ||
| - | **Przygotowanie urządzenie do pracy:** | ||
| - | |||
| - | - Zasilacz wysokiego napięcia - pokrętła regulatorów napięcia ustawić na minimum, | ||
| - | - Pokrętło polaryzacji ustawić w pozycji " | ||
| - | - Włączyć zasilacz do sieci. | ||
| - | - Po zapaleniu się czerwonej lampki sygnalizującej wstępną stabilizację urządzenia ustawić przełącznik polaryzacji na " | ||
| - | - Przelicznik - nastawić: polaryzacja impulsów wejściowych | ||
| - | |||
| - | **Uwaga:** pomiary można rozpocząć po ok. 15 minutach wygrzania aparatury. | ||
| - | |||
| - | **Wyznaczanie charakterystyki licznika G-M:** | ||
| - | |||
| - | - Odszukać napięcie progowe | ||
| - | - Poczynając od napięcia progowego zmieniać napięcie co 20 V i w czasie 40 sekund wykonywać pomiary liczby zliczeń, dwukrotnie dla każdego napięcia. | ||
| - | |||
| - | **Uwaga:** | ||
| - | - Na przejściach między różnymi zakresami charakterystyki zagęścić ilość pomiarów (ze skokiem np. co 2 V). | ||
| - | - W czasie pracy przelicznika na zaprogramowanym czasie nie należy zmieniać napięcia zasilającego układ - generowane są zakłócenia, | ||
| - | - **Pomiary przerwać po zaobserwowaniu szybkiego wzrostu prędkości zliczeń** (zbyt wysokie napięcie zasilające może doprowadzić do uszkodzenia licznika !). | ||
| - | |||
| - | **Wyniki pomiarów zestawić w tabeli:** | ||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | **Tabela 52.1.** Wyniki pomiarów. | ||
| - | |||
| - | | $\mathrm{Lp.}$ | $U$ | $n_i$ |||| $\bar n_i$ | $N_i$ | $\Delta N_i=\pm \sqrt{N_i}$ | ||
| - | | ::: | $\mbox{[V]}$ | ||
| - | | 1 ^ 2 ^ 3 ^ 4 ^ 5 ^ 6 | 7 | 8 | 9 | | ||
| - | | 1 | ||
| - | | 2 | | ||
| - | | 3 | | ||
| - | | 4 | | ||
| - | | ... | | ||
| - | |||
| - | ===== - Opracowanie wyników ===== | ||
| - | W oparciu o tabelkę wykonać wykres $N = f (U)$. Przykładowy wykres na rysunku poniżej (nie zamieszczono na nim podziałki dla osi wykresu). | ||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | {{ Rys52_2.png | ||
| - | |||
| - | <WRAP centeralign> | ||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | Z wykresu wyznaczyć długość " | ||
| - | |||
| - | $$\mbox{NACHYLENIE PLATEAU} =\frac{\displaystyle{\frac{\Delta N}{N_p} \cdot 100\%}}{\displaystyle{\frac{\Delta U}{100}}}$$ | ||
| - | gdzie:\\ <WRAP indent> | ||
| - | $\Delta N=N_2-N_1 \,\!$\\ | ||
| - | $\Delta U=U_2-U_1 \,\!$\\ | ||
| - | $N_p=(N_1+N_2)/ | ||
| - | $U_p=(U_1+U_2)/ | ||
| - | |||
| - | |||
| - | **Uwaga** -- liczbę zliczeń $N_i$ oraz błąd statystyczny $\Delta N_i$ | ||
