cw.chf_03_konduktometr-stopien-dysocjacji
Różnice
Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.
| Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersjaNowa wersja | Poprzednia wersja | ||
| cw.chf_03_konduktometr-stopien-dysocjacji [2026-10-05 13:37] – [2.1 Przewodność właściwa] ts-admin-lab | cw.chf_03_konduktometr-stopien-dysocjacji [2026-11-12 15:01] (aktualna) – ts-admin-lab | ||
|---|---|---|---|
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| - | ====== Ćw. nr 3. Konduktometryczne wyznaczanie stopnia dysocjacji, stałej dysocjacji i pH kwasu octowego ====== | + | ====== Ćw. ChF-03. Konduktometryczne wyznaczanie stopnia dysocjacji, stałej dysocjacji i pH kwasu octowego ====== |
| ===== Cele ćwiczenia ===== | ===== Cele ćwiczenia ===== | ||
| Linia 32: | Linia 32: | ||
| $$ \kappa = \frac{1}{\rho} $$ | $$ \kappa = \frac{1}{\rho} $$ | ||
| - | Fizycznie, odpowiada ona przewodności 1 dm³ roztworu między elektrodami o powierzchni 1 m² znajdującymi się w odległości 1 m od siebie. Jednostką przewodności właściwej w układzie SI jest simens na metr (S/m lub inaczej | + | Fizycznie, odpowiada ona przewodności 1 dm³ roztworu między elektrodami o powierzchni 1 m² znajdującymi się w odległości 1 m od siebie. Jednostką przewodności właściwej w układzie SI jest simens na metr (S/m lub inaczej |
| Dla rozcieńczonych roztworów należy uwzględnić przewodność wody użytej do przygotowania roztworów: | Dla rozcieńczonych roztworów należy uwzględnić przewodność wody użytej do przygotowania roztworów: | ||
| Linia 45: | Linia 45: | ||
| Przewodność roztworu, w którym między dwiema elektrodami odległymi o 1 m znajduje się ilość elektrolitu odpowiadająca 1 molowi, nazywamy przewodnością molową $\Lambda_m$ tego roztworu. | Przewodność roztworu, w którym między dwiema elektrodami odległymi o 1 m znajduje się ilość elektrolitu odpowiadająca 1 molowi, nazywamy przewodnością molową $\Lambda_m$ tego roztworu. | ||
| - | $$ \Lambda_m = \kappa_\mathrm{kor}/ | + | $$ \Lambda_m = \kappa_\mathrm{\ kor}/c \ .$$ |
| Jednostką $\Lambda_m$ w układzie SI jest S·m²/mol lub S·m²mol⁻¹ ($\kappa$ w S/m, $c$ w mol/m³). Jeżeli, jednak $\kappa$ jest wyrażona w S/cm, a stężenie $c$ w mol/dm³, przewodność molową oblicza się ze wzoru: | Jednostką $\Lambda_m$ w układzie SI jest S·m²/mol lub S·m²mol⁻¹ ($\kappa$ w S/m, $c$ w mol/m³). Jeżeli, jednak $\kappa$ jest wyrażona w S/cm, a stężenie $c$ w mol/dm³, przewodność molową oblicza się ze wzoru: | ||
| - | $$ \Lambda_m = (1000 \times \kappa_\mathrm{kor})/ | + | $$ \Lambda_m = (1000 \times \kappa_\mathrm{\ kor})/ c \ , $$ |
| a jednostką $ \Lambda_m$ jest S·cm²·/ mol. | a jednostką $ \Lambda_m$ jest S·cm²·/ mol. | ||
| Linia 58: | Linia 58: | ||
| Zgodnie z prawem niezależnej migracji jonów Kohlrauscha: | Zgodnie z prawem niezależnej migracji jonów Kohlrauscha: | ||
| - | $$ \Lambda_m^0 | + | $$ \Lambda_m^0 |
| - | gdzie: $ \Lambda_m^0 $ – przewodność graniczna kationu $\ce{H^+}$, | + | gdzie: |
| - | $\ce{\Lambda\,CH_3COO^{-0}} $ – przewodność graniczna anionu CH₃COO⁻. | + | $ \lambda^0\ce{H^+} |
| + | $ \lambda^0\,\ce{CH_3COO^-} $ – przewodność graniczna anionu CH₃COO⁻. | ||
| W temperaturze 25°C można przyjąć: | W temperaturze 25°C można przyjąć: | ||
| - | $ \Lambda_m^0 $ = 349,6 S·cm²·/ mol oraz \\ | + | $ \lambda^0 \ce{H^+}$ = 349,6 S·cm²·/ mol oraz \\ |
| - | $ \Lambda^0\, | + | $ \lambda^0\, |
| - | $ \Lambda_m^0\, | + | $ \Lambda_m^0\, |
| ==== - Stopień dysocjacji ==== | ==== - Stopień dysocjacji ==== | ||
| Stopień dysocjacji $\alpha$ określa, jaka część początkowej liczby cząsteczek elektrolitu uległa dysocjacji na jony. Jest to wielkość bezwymiarowa, | Stopień dysocjacji $\alpha$ określa, jaka część początkowej liczby cząsteczek elektrolitu uległa dysocjacji na jony. Jest to wielkość bezwymiarowa, | ||
| - | $$ \alpha = n_\mathrm{\ zdys}\quad \mathrm{lub} \quad \alpha = c_\mathrm{\ zdys} $$ | + | $$ \alpha = n_\mathrm{\ zdys}/n_0 \quad \mathrm{lub} \quad \alpha = c_\mathrm{\ zdys}/c_0 $$ |
| Stopień dysocjacji wyrażony w procentach: | Stopień dysocjacji wyrażony w procentach: | ||
| - | $$ \alpha = \alpha \times 100$$ | + | $$ \alpha = \alpha \times 100\%$$ |
| W przypadku oznaczeń konduktometrycznych wykorzystana zostanie następująca zależność: | W przypadku oznaczeń konduktometrycznych wykorzystana zostanie następująca zależność: | ||
| Linia 84: | Linia 85: | ||
| Dla równowagi $\ce{CH_3COOH <=> H^+ + CH_3COO^-}$: | Dla równowagi $\ce{CH_3COOH <=> H^+ + CH_3COO^-}$: | ||
| - | $$ K_a = \ce{ \frac{ | + | $$ K_a = \ce{ \frac{ [H^+] \times [CH_3COO^-]}{[CH_3COOH]} }$$ |
| Jeżeli początkowe stężenie kwasu wynosi $c$, a stopień dysocjacji $\alpha$: | Jeżeli początkowe stężenie kwasu wynosi $c$, a stopień dysocjacji $\alpha$: | ||
| Linia 111: | Linia 112: | ||
| $$\mathrm{pH} = −\log\left(a_\mathrm{H^+}\right)\ . $$ | $$\mathrm{pH} = −\log\left(a_\mathrm{H^+}\right)\ . $$ | ||
| + | |||
| pH jest wielkością bezwymiarową. W rozcieńczonych roztworach, w uproszczonych obliczeniach, | pH jest wielkością bezwymiarową. W rozcieńczonych roztworach, w uproszczonych obliczeniach, | ||
| Linia 137: | Linia 139: | ||
| - roztwory CH< | - roztwory CH< | ||
| - | (zdjęcie) | + | {{: |
| + | **Rys.** Sprzęt i odczynniki na stanowisku do wykonania ćwiczenia. | ||
| ==== - Wykonanie ćwiczenia ==== | ==== - Wykonanie ćwiczenia ==== | ||
| Linia 153: | Linia 156: | ||
| ==== - Opracowanie wyników ==== | ==== - Opracowanie wyników ==== | ||
| Dla każdego z badanych roztworów wykonać obliczenia w następującej kolejności: | Dla każdego z badanych roztworów wykonać obliczenia w następującej kolejności: | ||
| - | * Średnia przewodność (dla $n$ pomiarów) $$ \kappa_\text{śr} = (\kappa_1 + \kappa_2 + \dots + \kappa_n)/ n \ ,$$ (gdzie $n$ – liczba pomiarów). | + | * Średnia przewodność (dla $n$ pomiarów) $$ \kappa_\text{\ śr} = (\kappa_1 + \kappa_2 + \dots + \kappa_n)/ n \ ,$$ (gdzie $n$ – liczba pomiarów). |
| - | * Korekta przewodności wody: $$ \kappa_\text{kor} = \kappa_\text{śr} − \kappa_\ce{H_2O} \ .$$ | + | * Korekta przewodności wody: $$ \kappa_\text{\ kor} = \kappa_\text{\ śr} − \kappa_\ce{H_2O} \ .$$ |
| - | * Przewodność molowa: $$ \Lambda_m = (1000 \times \kappa_\text{kor})/ | + | * Przewodność molowa: $$ \Lambda_m = (1000 \times \kappa_\text{\ kor})/c \ .$$ |
| - | * Stopień dysocjacji: $$ \alpha = \Lambda_m / 390{,}5; \quad α[\%] = 100 \times \alpha \ .$$ **Uwaga!** Wzór na $\alpha$ jest prawdziwy jedynie wówczas, gdy temperatura jest równa 25°C. W przypadku innej temperatury pomiaru, należy dokonać przeliczenia $\Lambda_m^0$, | + | * Stopień dysocjacji: $$ \alpha = \Lambda_m / 390{,}5; \quad α\,[\%] = 100\% \times \alpha \ .$$ **Uwaga!** Wzór na $\alpha$ jest prawdziwy jedynie wówczas, gdy temperatura jest równa 25°C. W przypadku innej temperatury pomiaru, należy dokonać przeliczenia $\Lambda_m^0$, |
| * Stała dysocjacji: $$ K_a = c\, | * Stała dysocjacji: $$ K_a = c\, | ||
| * Stężenie jonów wodorowych i pH: $$ \ce{[H⁺]} = c\,α; \quad \mathrm{pH} = −\log(c\, | * Stężenie jonów wodorowych i pH: $$ \ce{[H⁺]} = c\,α; \quad \mathrm{pH} = −\log(c\, | ||
| Linia 164: | Linia 167: | ||
| |< 100% - - - - 5em 5em 5em 5em - 5em >| | |< 100% - - - - 5em 5em 5em 5em - 5em >| | ||
| ^ //c// \\ [mol/ | ^ //c// \\ [mol/ | ||
| - | | 0, | + | | 0, |
| - | | 0, | + | | 0, |
| - | | 0, | + | | 0, |
| - | | 0, | + | | 0, |
| - | | 0, | + | | 0, |
| Na podstawie uzyskanych wyników sporządzić wykresy: | Na podstawie uzyskanych wyników sporządzić wykresy: | ||
| Linia 183: | Linia 186: | ||
| * Dyskusję wyników: omówienie wpływu stężenia CH₃COOH na przewodność właściwą, | * Dyskusję wyników: omówienie wpływu stężenia CH₃COOH na przewodność właściwą, | ||
| * Konkluzje, uwagi, wnioski. Pozostawiamy to kreatywności studentów. | * Konkluzje, uwagi, wnioski. Pozostawiamy to kreatywności studentów. | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <wrap lo>< | ||
cw.chf_03_konduktometr-stopien-dysocjacji.1791200264.txt.gz · ostatnio zmienione: przez ts-admin-lab
