cw_27_indukcja_ziemskiego_pola_magnetycznego

Różnice

Różnice między wybraną wersją a wersją aktualną.

Odnośnik do tego porównania

Poprzednia rewizja po obu stronachPoprzednia wersja
Nowa wersja
Poprzednia wersja
cw_27_indukcja_ziemskiego_pola_magnetycznego [2025-02-14 12:59] – tscw_27_indukcja_ziemskiego_pola_magnetycznego [2026-10-08 18:47] (aktualna) – [5.2 Przeprowadzenie pomiarów] karolina
Linia 34: Linia 34:
 Ciekawym układem jest zestaw dwóch cewek o odpowiednio dobranej średnicy i odległości między cewkami tak, że duży jest obszar w centralnej części układu, gdzie pole magnetyczne jest jednorodne. W takim układzie zwanym cewkami Helmholtza indukcja wyraża się wzorem: Ciekawym układem jest zestaw dwóch cewek o odpowiednio dobranej średnicy i odległości między cewkami tak, że duży jest obszar w centralnej części układu, gdzie pole magnetyczne jest jednorodne. W takim układzie zwanym cewkami Helmholtza indukcja wyraża się wzorem:
  
-$$ B_{cH} = \sqrt{\frac{64}{125}}\mu_0\frac{n I}{d}\approx 0{,}71554\,\mu_0\frac{n I}{d}\ . \tag{27.2}$$ +$$ B_{cH} = \frac{16}{\sqrt{125}}\,\mu_0\frac{n I}{d} \approx 1{,}431\,\mu_0\frac{n I}{d}\ . \tag{27.2}$$ 
  
 Jak widzimy wzory (27.1) i (27.2) są podobne i różnią się jedynie czynnikiem przed ułamkiem.  Jak widzimy wzory (27.1) i (27.2) są podobne i różnią się jedynie czynnikiem przed ułamkiem. 
Linia 49: Linia 49:
 Wykorzystamy ustawienie, w którym **pole wytwarzane przez przewodnik będzie prostopadłe do ziemskiego pola magnetycznego** (Rys. 27.2).  Wykorzystamy ustawienie, w którym **pole wytwarzane przez przewodnik będzie prostopadłe do ziemskiego pola magnetycznego** (Rys. 27.2). 
  
-{{:cw27_method.png?300|}}\\+{{:cw27_method.png?250|}}\\
 **Rys. 27.2.** Indukcja pola magnetyczna Ziemi $\vec{B}_z$ prostopadła do indukcji pola cewek Helmholtza $\vec{B}_{cH}$. **Rys. 27.2.** Indukcja pola magnetyczna Ziemi $\vec{B}_z$ prostopadła do indukcji pola cewek Helmholtza $\vec{B}_{cH}$.
  
  
-Tak więc" +Tak więc: 
-  * Gdy prąd nie będzie płynął igła ustawi się prostopadle do osi cewek. +  * gdy prąd nie będzie płynął igła ustawi się prostopadle do osi cewek; 
-  * Przy bardzo dużym płynącym prądzie igła ustawi się w osi cewek.  +  * przy bardzo dużym płynącym prądzie igła ustawi się w osi cewek;  
-  * W przypadku, gdy indukcja ziemskiego pola będzie równa co do wartości indukcji pola wytwarzanego przez przewodnik, igła ustawi się pod kątem 45°. +  * w przypadku, gdy indukcja ziemskiego pola będzie równa co do wartości indukcji pola wytwarzanego przez przewodnik, igła ustawi się pod kątem 45°. 
    
 W ogólnym przypadku tangens kąta ustawienia igły $\alpha$ będzie spełniał relację: W ogólnym przypadku tangens kąta ustawienia igły $\alpha$ będzie spełniał relację:
Linia 68: Linia 68:
 W przypadku cewek Helmholtza podobnie: W przypadku cewek Helmholtza podobnie:
  
-$$ \tan\alpha = \sqrt{\frac{64}{125}} \frac{\mu_0\, n}{d\, B_z} \, I\ . \tag{27.4} $$+$$ \tan\alpha = \frac{16}{\sqrt{125}} \frac{\mu_0\, n}{d\, B_z} \, I. \tag{27.4} $$
  
 Tangens kąta wychylenia igły jest więc proporcjonalny do natężenia prądu w przewodniku, a współczynnik proporcjonalności zależny jest od indukcji ziemskiego pola magnetycznego. Natężenie prądu możemy uznać za dodatnie lub ujemne w zależności od jego kierunku i tak samo będzie z kątami i ich tangensami, które mogą przyjmować dodatnie lub ujemne wartości. Tangens kąta wychylenia igły jest więc proporcjonalny do natężenia prądu w przewodniku, a współczynnik proporcjonalności zależny jest od indukcji ziemskiego pola magnetycznego. Natężenie prądu możemy uznać za dodatnie lub ujemne w zależności od jego kierunku i tak samo będzie z kątami i ich tangensami, które mogą przyjmować dodatnie lub ujemne wartości.
Linia 82: Linia 82:
 W przypadku zastosowania cewek Helmholtza W przypadku zastosowania cewek Helmholtza
  
-$$ a = \sqrt{\frac{64}{125}}\frac{\mu_0\, n}{d\, B_z} \quad \Rightarrow \quad B_\mathrm{z} = \sqrt{\frac{64}{125}}\frac{\mu_0\, n}{d\, a}\ . \tag{27.6}$$+$$ a = \frac{16}{\sqrt{125}}\frac{\mu_0\, n}{d\, B_z} \quad \Rightarrow \quad B_\mathrm{z} = \frac{16}{\sqrt{125}}\frac{\mu_0\, n}{d\, a}\ . \tag{27.6}$$
  
 :!: Trzeba pamiętać, że należy się liczyć z niedokładnością początkowego ustawienia igły magnetycznej, więc wspomniana proporcja może przyjąć charakter zależności liniowej: :!: Trzeba pamiętać, że należy się liczyć z niedokładnością początkowego ustawienia igły magnetycznej, więc wspomniana proporcja może przyjąć charakter zależności liniowej:
Linia 100: Linia 100:
 ==== - Przeprowadzenie pomiarów ==== ==== - Przeprowadzenie pomiarów ====
  
-  - Znaleźć informację o ilości zwojów. Wartość zanotować.\\ $ n = \mbox{____}\ .$  +  - Znaleźć informację o ilości zwojów. Wartość zanotować.\\ $ n = \underline{\hspace{1cm}}\ .$  
-  - Zmierzyć linijką średnicę uzwojenia kołowego oraz oszacować niepewność tego pomiaru. Wynik zapisać. \\ $ d = \mbox{____} \pm \mbox{____}\ \mathrm{mm}\ .$+  - Zmierzyć linijką średnicę uzwojenia kołowego oraz oszacować niepewność tego pomiaru. Wynik zapisać. \\ $ d = \underline{\hspace{1cm}} \pm \underline{\hspace{1cm}}\ \mathrm{mm}\ .$
   - Zmierzyć kąt wychylenia igły przy co najmniej dziesięciu wartościach natężenia prądu (po 5 dla obydwu kierunków). Wyniki zapisywać w tabeli (Tab. 1).   - Zmierzyć kąt wychylenia igły przy co najmniej dziesięciu wartościach natężenia prądu (po 5 dla obydwu kierunków). Wyniki zapisywać w tabeli (Tab. 1).
   - Oszacować niepewność pomiaru kąta $\delta\alpha$ oraz określić niepewność pomiaru natężenia prądu (z instrukcji obsługi przyrządu). Informacje zapisać.\\ <WRAP>    - Oszacować niepewność pomiaru kąta $\delta\alpha$ oraz określić niepewność pomiaru natężenia prądu (z instrukcji obsługi przyrządu). Informacje zapisać.\\ <WRAP> 
-  * $\delta\alpha = \mbox{_______}\ \mathrm{°} = \mbox{_______}\ \mathrm{rad}$ +  * $\delta\alpha = \underline{\hspace{1.5cm}}\ \mathrm{°} = \underline{\hspace{1.5cm}}\ \mathrm{rad}$ 
-  * $\delta I = \mbox{_______}\ $. +  * $\delta I = \underline{\hspace{1.5cm}}\ .$
 </WRAP> </WRAP>
- 
 ===== - Opracowanie wyników ===== ===== - Opracowanie wyników =====
  
Linia 138: Linia 137:
 ===== - Wzory tabel =====  ===== - Wzory tabel ===== 
  
-|<- 3em 5em 5em>| 
 ^  **Tabela. 1.** Dane pomiarowe  |||  ^  **Tabela. 1.** Dane pomiarowe  ||| 
 ^  Lp.  ^   $I\ \mathrm{[A]}$  ^  $\alpha\ \mathrm{[^\circ]}$   ^   ^  Lp.  ^   $I\ \mathrm{[A]}$  ^  $\alpha\ \mathrm{[^\circ]}$   ^  
cw_27_indukcja_ziemskiego_pola_magnetycznego.1739534393.txt.gz · ostatnio zmienione: przez ts